W ostatnich latach liczba i rodzaj uczestników rynku walutowego znacznie wzrosły. Warto mieć świadomość swojego miejsca w całej społeczności tych wszystkich instytucji. Kogo zaliczamy do największych „graczy” na rynku Forex?

1. Banki komercyjne i inwestycyjne

Obroty generowane przez te instytucje stanowią znaczną część wszystkich obrotów rynku walutowego. Banki komercyjne dokonują różnego rodzaju transakcji działając na własny rachunek (m.in. daytrading, HFT) lub w imieniu swoich klientów (asset management), którymi mogą być rządy państw, korporacje,  czy inne instytucje.

2. Banki centralne

Na FX wpływ banków narodowych stanowi niewielki procent obrotów na rynku, jednak warto o nich wspomnieć ze względu na odmienny charakter działania w stosunku do innych uczestników. Do głównych zadań banków centralnych zalicza się m.in. kontrolowanie polityki pieniężnej danego państwa. Wpływ banków centralnych na rynek FOREX może być wykorzystywany przez spekulantów w momencie interwencji walutowych, ze względu na wysoką zmienność jaka wtedy się pojawia na rynku.

3. Mniejsze instytucje finansowe

Wzmożoną aktywność tych podmiotów można zaobserwować w przeciągu ostatnich kilku lat. Do tej grupy można zaliczyć mniejsze banki komercyjne i inwestycyjne, fundusze inwestycyjne oraz hedgingowe, a także instytucje ubezpieczeniowe.

4. Przedsiębiorstwa komercyjne

Udział przedsiębiorstw na rynku walutowym jest najczęściej związany z ich działalnością importową i eksportową. Działalność tych podmiotów związana jest głównie z wykonywaniem transakcji zabezpieczających kurs walutowy na pewnym poziomie cenowym, co ma znaczący wpływ na podstawowe wyniki ich działalności.

5. Brokerzy

Brokerzy na rynku FX  są pośrednikami umożliwiającymi klientom dokonywanie transakcji walutowych oraz zawieranie pozycji. Działają zarówno na rynku międzybankowym, jak i detalicznym. Market makerzy pełnią najczęściej funkcję animatorów rynku, udostępniających platformę transakcyjną swoim klientom, z którymi zawierają transakcję. Brokerzy sami ustalają ceny, które oferują klientowi i które zasadniczo podążają za cenami z tego prawdziwego rynku. Należy jednak mieć świadomość, że korzystając z usług różnych brokerów można się natknąć na niewielkie wzajeme różnice cenowe w określonym czasie. O czym powinniśmy pamiętać to konflikt interesów jaki występuje pomiędzy Brokerem a Klientem. Należy pamietać, że brokerzy działają dla swojego zysku, a nie zysku klienta i możliwa jest sytuacja w której strata klienta jest zyskiem brokera.

Całkiem inaczej sprawa wygląda u Brokerów typu tzw. ECN (Electronic Communications Network Broker), gdyż oni nie są drugą stroną transakcji – dostarczają tylko infrastrukturę techniczną klientom i pobierają prowizje od zawieranych przez nich transakcji. Pierwotnie ich oferta była kierowana do stosunkowo „dużych” uczestników rynku, stopniowo coraz więcej brokerów stara się przyciągnąć również mniejszych inwestorów, obniżając wymagania co do depozytu poczatkowego i minimalnej wielkości zawieranej pozycji.

6. Inwestorzy indywidualni

Obecnie popularność rynku walutowego wśród osób fizycznych oraz drobnych inwestorów intensywnie rośnie, od kiedy udostępnione zostały platformy transakcyjne pozwalające uczestniczyć w handlu walutami z poziomu swojego komputera. Jedyne co jest wymagane to stosunkowo symboliczna kwota rzędu od kilkuset do kilku tysięcy, by móc zaistnieć na FOREX. Oczywiście gra bardzo małym kapitałem posiada pewien istotny mankament – znacznie ogranicza elastyczność inwestowania.

The post Kim właściwie są uczestnicy rynku FOREX? first appeared on Fibonacci Team School.

Czym zatem jest cena? Co na nią wpływa? Bez wątpienia stanowi ona pewien konsensus między popytem oraz podażą. Wiąże się zatem z zainteresowaniem ze strony uczestników rynku, z potrzebą posiadania konkretnej waluty i jednocześnie z potrzebą jej zbycia. To zainteresowanie wynika z wielu czynników, które stanowią budulec cen, wpływając na zachowania kursów. Z kolei wszystkie te czynniki można sprowadzić do jednego istotnego elementu, na którym opierają się wszelkie zmiany.

Jest nim informacja. Informacja w postaci danych makro oraz w postaci wykresu, którego kształt, układ i zachowanie niesie ze sobą szereg sygnałów stymulujących popyt i podaż.

Informacja jako dana makroekonomiczna

W przypadku informacji jako danej makroekonomicznej uwzględnić należy wszelkie sygnały o charakterze gospodarczym wskazujące na koniunkturę, rozwój czy też sytuację polityczną. Rynek walutowy, podobnie jak rynek akcji, bardzo wyraźnie reaguje na wszelkie zawirowania makroekonomiczne zarówno w pozytywnym, jak i negatywnym aspekcie. Dlatego bardzo istotna jest znajomość ważnych wskaźników makroekonomicznych, publikowanych w określonych dniach o konkretnej godzinie.

Istnieje bardzo wiele danych, których wpływ można wyraźnie zauważyć w zmieniających się kursach, zaś szczególnie silne oddziaływanie charakteryzuje informacje napływające z amerykańskiej gospodarki, która niezmiennie traktowana jest przez inwestorów jako jedna z najważniejszych oraz wytyczających tendencje i kierunki na innych rynkach. Wśród najbardziej znaczących elementów wpływających na kursy, pochodzących ze Stanów Zjednoczonych, wyliczyć należy m.in. dynamikę PKB, sprzedaż nieruchomości na rynku wtórnym, sytuację na rynku pracy, sprzedaż detaliczną, indeks inflacji konsumenckiej CPI czy bilans handlowy. Oczywiście nie bez znaczenia pozostają dane publikowane w pozostałych krajach. Należy jednak wspomnieć, że wszelkie prognozowane wartości wskaźników zawierają się już w kursach, które obserwujemy na wykresach. Jest to jedna z podstawowych zasad jaką należy wziąć pod uwagę. Faktyczny i zauważalny w większym, bądź mniejszym stopniu wpływ na ceny mają przede wszystkim informacje nieprzewidywalne i odbiegające od wartości prognozowanych. W pozostałych przypadkach panuje niezmienna zasada – rynek dyskontuje wszystko.

Poza publikowanymi cyklicznie danymi bardzo istotny wpływ na kursy mają różnego rodzaju interwencje banków centralnych, szczególnie dotyczące stóp procentowych, przemówienia prezesa Fedu – Bena Bernanke, prezesa EBC, czy innych ważnych osobistości świata polityki i finansów. Istotne pozostają więc czynniki polityczne, które również mogą mieć namacalne przełożenie na wiarygodność waluty danego kraju oraz poziom zaufania inwestorów.

The post Czynniki wpływające na zachowanie kursów walutowych first appeared on Fibonacci Team School.

Zastanówmy się zatem, czy każdego z nich można nazwać Traderem? Analizując wpisy na forach, grupach dyskusyjnych, obserwując od strony merytorycznej poziom dyskusji anonimowych „userów” dochodzimy do wniosków, że zdecydowana większość uczestników rynku nie ma dobrego przygotowania. Jak zatem dobrze przygotować się do handlu? Ile to trwa? Jak dużo kosztuje?

Postaramy się krótko opisać ewolucję jaką przeszliśmy, odnosząc się do naszego ośmioletniego doświadczenia na trudnym rynku walutowym. Zaprezentujemy pięć istotnych elementów, które wyraźnie zmieniły nasz trading, nasze podejście do tej profesji. Są one swego rodzaju gotową receptą, którą można powielać, aby przede wszystkim:

• Uniknąć błędów jakie my popełniliśmy,
• Zdecydowanie skrócić okres przygotowania do tego zawodu.

 1.    Geometria Fibonacciego ponad wszystko!

Odpowiadając na pytanie w stylu „jak zarabiać na forexie” odpowiadamy, aby znaleźć jeden powtarzający się schemat na rynku, określić parę walutową, na której dana struktura występuje najczęściej i „zagrać” go co najmniej 50 razy, by następnie sprawdzić jaki osiągnęliśmy wynik.

Sam proces takich testów jest mozolny i niestety długi, gdyż dobór odpowiednich układów nie jest zadaniem prostym. Wiąże się to bezpośrednio z koniecznością wyboru odpowiednich struktur, formacji, a także podejścia rynkowego. Mowa oczywiście o stałych zależnościach występujących na wykresie, a więc szeroko pojętej Analizie Technicznej.

W naszej ocenie jest to podstawowy element, który powinniśmy przebadać, odpowiednio poznać, a w konsekwencji zrozumieć dlaczego pewne formacje są widoczne na rynku, na jakiej zasadzie działa samopowtarzalność pojawiających się obiektów, a przede wszystkim by odpowiedzieć sobie na pytanie: jak na tym zarobić?

Chyba najczęstszym problemem początkującego Inwestora jest sama wiara w to, czego się uczy, co poznaje – tak, aby w niedługim czasie wykorzystać to na realnym rynku, otwierając rzeczywiste transakcje. Problem jest mocno złożony, gdyż „na historii wszystko wydaje się takie proste”, a zawierając realne transakcje potrzebujemy odpowiedniej ilości czasu, aby „poczuć efekt” – i to właśnie element czasu w tej całej układance jest najtrudniejszy. Dlaczego tak się dzieje?

Z kilku powodów:

• Mając do dyspozycji dużo czasu obserwujemy rynek non stop, a najgorsze są momenty kiedy nasza pozycja nie przynosi ani zysku ani straty.
• Wchodząc w pozycję staramy się szukać zazwyczaj wielu potwierdzeń, które utwierdzą nas w przekonaniu, że nasz wybór jest prawidłowy i słuszny.
• Za wszelką cenę chcemy mieć rację i staramy się to udowodnić rynkowi…

Każdy z tych punktów jest tak samo ważny, gdyż jeśli mamy za dużo czasu i zbyt mocno się niecierpliwimy, to zaczyna się bardzo niebezpieczny proces „kombinowania”, polegający na stałym ulepszaniu, poprawianiu naszych wcześniejszych założeń. Szukamy wtedy niezliczonej liczby potwierdzeń, staramy się najczęściej „na siłę” przyspieszyć proces oczekiwania tak, aby zarobić jak najwięcej w jak najkrótszym czasie. Tylko, że to jest właśnie ta iluzja na rynku…

Z doświadczenia traderskiego Fibonacci Team’u jasno wynika, że:

• Czas realizacji układu jest ważny, ale nie jest najważniejszy. Liczy się odpowiedni timing wejścia w rynek.
• Czas realizacji układu zależy od pary walutowej na jakiej spekulujemy. Są walory, które przez ponad 80% czasu pozostają w „nudnej” rynkowej konsolidacji. Ale my wiemy, że opłaca się czekać na te 20%…
• Układ harmoniczny, który działał w 2008 roku na EURUSD, zadziała znowu dzisiaj pod warunkiem, że konsekwentnie pod niego będziemy inwestować zachowując odpowiednie zasady Money Management’u.

Po tych wszystkich latach spędzonych na rynku stwierdzamy, że najważniejszym elementem Analizy Technicznej jest nie układ, formacja czy dana powtarzalność ale wiara w to, że on znowu zadziała, a my na nim zarobimy!

Przez długi czas próbowaliśmy też logicznie wytłumaczyć dlaczego posługując się narzędziami Fibonacciego można oszacować jeszcze bardziej precyzyjnie pewne struktury geometryczne, które nie dość, że pojawiają się częściej, to są łatwiejsze do zagrania. Od kilku lat już się nie zastanawiamy, tylko konsekwentnie realizujemy naszą strategię składającą się z kilkunastu stałych układów, które obserwujemy na rynku każdego dnia.

 2.    Odpowiedni kapitał na start

Podchodząc poważanie do tematu tradingu powinniśmy dysponować odpowiednim zasobem aktywów pieniężnych, które jesteśmy w stanie przeznaczyć na wpłatę do brokera, tak abyśmy mogli swobodnie tej gotówki używać.

Bardzo ważna jest kwestia skali, gdyż inaczej będziemy operować na rachunku jeśli będziemy mieć do dyspozycji 100$, a inaczej jeśli 100 000$:

• Jeśli osiągniemy stopę zwrotu w wysokości 5% miesięcznie, to w pierwszym wariancie będzie to „jedynie” 5 dolarów.
• Jeśli te same 5% uzyskamy, ale z kwoty 100 000$, to będzie to już 5000$. Kwota przekraczająca 15 000PLN, będąca naszym wynagrodzeniem, daje o wiele większe możliwości w stosunku do symbolicznych 5 dolarów.

Jednak pamiętajmy o tym, że im wyższa kwota, tym większe emocje w tradingu, dlatego żelazne zasady zarządzania pozycją i zarządzania ryzykiem są niezbędne w tej profesji.

Kluczem do sukcesu na FX jest wyznaczenie miesięcznych realnych stóp zwrotu jakie jesteśmy w stanie wygenerować posługując się naszą strategią. U nas wygląda to troszeczkę inaczej, gdyż nasz target miesięczny ustalony jest w pipsach i jest to jedno z naszych założeń wiążące się ściśle z filozofią handlu Fibonacci Team’u.

Ten wynik przekłada się bezpośrednio na końcowy efekt. Każdego dnia na rynku wiemy w jakim stopniu przyczyniliśmy się do końcowego rezultatu, gdyż można to łatwo przeliczyć.

Wniosek: na rynku Forex handlujemy na pipsy! Zobacz jak wyglądają pierwsze kroki na realnym rachunku:

 3.    Dobre prowadzenie może okazać się nieocenione…

W tym wypadku mowa jednak nie o prowadzeniu pozycji ale… mentoringu. Rozpoczęcie realnego handlu bez dobrego przygotowania może okazać się bolesne nie tylko ze względów finansowych ale również psychologicznych. Rynek walutowy jest jednym z najbardziej zmiennych i zarazem najtrudniejszych rynków inwestycyjnych. Jeżeli ktoś twierdzi inaczej, to albo nie zainwestował realnej złotówki, albo… próbuje Ci coś sprzedać. Statystyki, o których wspominaliśmy na początku, choć w naszej ocenie nieco zawyżone, niezmiennym pozostawiają fakt, że zdecydowanie mniej jest na rynku walutowym inwestorów zarabiających. Nie wynika to jednak z tego, że Forex jest tak trudny, iż nie sposób nauczyć się inwestować. Myślenie takie byłoby całkowicie błędne i zupełnie niezgodne z rzeczywistością. Problem leży gdzieś indziej. Mianowicie rynek Forex wymaga czasu.

Nauka tradingu to nie tylko czytanie książek i powielanie schematów. Skuteczny i zyskowny handel wynika przede wszystkim z doświadczenia. Każda sytuacja jest inna. Każda formacja kształtuje się w specyficznych warunkach ekonomicznych i technicznych. Z jednej strony szukamy powtarzalności, z drugiej musimy pamiętać, że każda z tych powtarzalnych form jest w pewien sposób wyjątkowa. Tylko doświadczenie zdobyte na bazie praktycznych obserwacji pozwoli w pełni zrozumieć naturę rynku oraz poszczególnych instrumentów. Zdobycie doświadczenia pozwalającego na systematyczne zarabianie może trwać wiele miesięcy, a nawet lat. Niestety wielu aspirujących Traderów nie wytrzymuje presji i odchodzi z rynku zanim zrozumie jego mechanikę i naturę (stąd statystyki!).

Czy jest jakiś sposób pozwalający na przyspieszenie procesu edukacji? Jak mówi słynne powiedzenie – jeśli chcesz gdzieś dojść, najlepiej znajdź kogoś, kto już tam doszedł. Jeżeli zatem mamy w swoim otoczeniu inwestora, który zgodzi się zostać naszym mentorem, będzie to wspaniała pomoc, która w istotny sposób może przyczynić się do skrócenia naszej drogi ku skutecznemu tradingowi. Mentoring pozwala nie tylko korzystać z wiedzy i doświadczenia osoby, która przeszła przez wszystkie etapy ewolucji Tradera, ale również pomaga oszczędzać czas, pieniądze oraz unikać wielu niepotrzebnych błędów. Jeśli możemy uczyć się na błędach innych, powinniśmy taką możliwość bez obaw wykorzystać! Bez względu na to czy inwestycji uczymy się sami, czy korzystamy z pomocy Traderów bardziej doświadczonych, zawsze powinniśmy pamiętać o najbardziej pożądanych przez rynek cechach: wytrwałości, cierpliwości i determinacji.

4.    Komfortowa strategia. Skuteczność vs. R:R

Dobór właściwej metodologii handlu to jeden z najważniejszych czynników warunkujących sukces inwestycyjny. Co więcej, nie wystarczy tutaj zastosowanie odpowiednich narzędzi. Styl, to poza konkretną techniką handlu, również horyzont czasowy inwestycji oraz sprecyzowany trading plan, który uwzględnia elementy zarządzania kapitałem i pozycją. Strategia inwestycyjna powinna być dostosowana do naszych możliwości czasowych oraz spójna z naszym profilem psychologicznym. Powinniśmy zastanowić się jakie sytuacje jesteśmy w stanie dopuścić w naszym tradingu, a jakie mogą powodować łańcuszek błędów i prowadzić do utraty kapitału.

Bardzo ważnym i bardzo rzadko poruszanym elementem w kontekście handlu na rynku Forex jest komfort psychiczny. Zdefiniowanie racjonalnych i akceptowalnych przez nas ram postępowania pozwala na komfortowy handel, co z kolei wpływa na efektywność podejmowanych przez nas decyzji i w efekcie przekłada się na wyniki. Dla części Traderów komfortem będzie osiąganie wysokiej skuteczności w handlu i zamykanie transakcji na krótkich, ale pewnych zasięgach (tak handlują m.in. skalperzy), innym większy komfort daje wysoki stosunek zysku do ryzyka oraz świadomość, że każda zyskowna transakcja wielokrotnie przewyższa sumę ewentualnych strat z pozycji wcześniejszych. Nie istnieje jeden, uniwersalny styl komfortowy i odpowiedni dla każdego, ponieważ każdy inwestor jest inny. To zaś wymaga pewnych modyfikacji w powszechnie przyjętych technikach handlu oraz zindywidualizowanie obranego przez siebie podejścia.

5.    Timing ma… wielkie oczy

Jednym z bardzo często powielanych błędów jest oczekiwanie na bezwzględną precyzję rynku w formowaniu struktur i realizacji zasięgów. Dokonując analiz na bazie opracowanej przez nas strategii lubimy popadać w paranoję oczekując na idealny moment do zawarcia transakcji. Nie dość, że rynek wyrysował formację harmoniczną, potwierdził ją wewnętrzną geometrią oraz położeniem punktu zwrotnego „D” w obszarze silnego wsparcia/oporu, to jeszcze na samym szczycie uformował wymowne formacje świecowe na niższych dyferencjałach czasowych. Znajdujemy się więc w strefie zwrotnej i planujemy otworzyć transakcję zgodną z trendem.

Rynek jest jednak dynamiczny i czasu na podjęcie decyzji nie daje nam dużo. Mamy jednak sumiennie wykonaną analizę i wszystko zgodne jest z założeniami trading planu. Teraz, kiedy już cena znalazła się w miejscu zwrotnym nie pozostaje nam nic innego jak… czekać. Czy to już? Czy może 2 pipsy wyżej? A kiedy kurs wzrasta o 2 pipsy, to może jest już jednak za wysoko i zaraz nastąpi zanegowanie układu? W końcu ta świeca na H1 ma tak wysoki korpus! Ponadto przebiła o 2 pipsy poziom Fibonacciego! Sekunda po sekundzie mija, a rynek nie lubi czekać na niezdecydowanych. Właśnie mamy wcisnąć sell, ale kurs już „posypał się” dobre 10 pipsów w reakcji na ważne poziomy. Czujemy zawód, ponieważ chcieliśmy być precyzyjni! Tym razem jednak nie będzie drugiego testu. Notowania dają zarobić odważnym, a my? Tym razem musimy obejść się smakiem.

Wnioski z tej historii są co najmniej dwa:

• Po pierwsze: nie bać się! – po dokonaniu sumiennej analizy i w sytuacji zgodnej z naszymi założeniami, naszym celem jest reakcja. Po to stworzyliśmy zasady zarządzania pozycją, kierujemy się sprecyzowanym planem zarządzania kapitałem i po to mamy stop lossy, aby rynek nie wyrządził nam krzywdy. 100% strategia nie istnieje, istnieje jednak statystyczna i długoterminowa przewaga, którą osiągniemy tylko w sytuacji, gdy będziemy… zawierać transakcje. Jeśli się tego boimy – ten zawód nie jest dla nas.
• Rynek to nie apteka – dajmy mu przestrzeń! – Oczekiwanie, na to, że kurs co do pipsa odbije się od wyznaczonego poziomu, po czym zareaguje książkowo realizując wszystkie zaplanowane (co do pipsa) zasięgi jest niedorzeczne. Bardzo ważna jest elastyczność, umiejętność reakcji na zmiany, a także racjonalne wyznaczanie stref zwrotnych. Poziom wejścia nie powinien być zdefiniowany przez jedną cenę. Rynek wybija poziomy i powraca do nich pozostawiając cienie, ważne jest umiejętne wyznaczanie stref zwrotnych.

Powyższe wskazówki są praktycznymi spostrzeżeniami, jakie poczyniliśmy w trakcie naszego kilkuletniego handlu na rynku Forex. Wynikają one również z doświadczeń i problemów z jakimi borykają się inni Traderzy, z którymi mamy przyjemność spotykać się czy współpracować. Warto rozważyć każdy z powyższych punktów w kontekście swojego własnego handlu, ponieważ trading to jeden z najbardziej zindywidualizowanych zawodów na świecie!

The post 5 istotnych elementów w tradingu first appeared on Fibonacci Team School.

Każda para walutowa posiada swoją własną charakterystykę. Znajomość indywidualnych cech poszczególnych walorów pozwala lepiej przygotować się na ryzyko związane z angażowaniem kapitału na poszczególnych rynkach, uwzględniając ich specyficzną „osobowość” oraz zależności jakie powstają między nimi.

Mnogość dostępnych inwestorom par walutowych jest bez wątpienia dużą zaletą rynku Forex, niemniej może powodować pewne rozkojarzenie oraz doprowadzić do sytuacji, w której prowadzenie analiz zbyt wielu z nich stanie się mało efektywne i w rezultacie na niewiele przydatne w sensie inwestycyjnym. Z tego też powodu duży nacisk kładzie się na ograniczenie ilości par poddanych pod własne inwestycje, co pozwala skoncentrować się na jednym lub dwóch rynkach, dobrze poznać ich specyfikę, ograniczyć ilość napływających z gospodarki danych oraz zbadać je w sposób dokładny i efektywny.

Gama dostępnych „dwójek” walutowych daje między innymi możliwość dostosowania ryzyka inwestycyjnego do własnych preferencji. Bezpieczeństwo w tym wypadku w dużym stopniu rozumiane jest przez płynność konkretnej pary. Płynność związana jest bezpośrednio z wysokością wolumenu kupna i sprzedaży, który występuje w danym momencie na określonej parze walutowej. Jest on więc odzwierciedleniem ilości zainwestowanych środków, a idąc dalej, poziomem zainteresowania ze strony inwestorów. Wysoka płynność zdecydowanie ułatwia i przyspiesza zawieranie pozycji. Wpływa też na tempo zmian notowań oraz zabezpiecza przed gwałtownymi ruchami wynikającymi z zaangażowania większej sumy pieniężnej przez któregoś z uczestników.

W jaki sposób podejść do tradingu na popularnych parach walutowych oraz czego się spodziewać wybierając poszczególne walory? – o tym już niebawem będziecie mogli przeczytać w serii krótkich artykułów,  w których postaramy się przybliżyć Wam charakterystykę najpopularniejszych par, z uwzględnieniem specyficznych dla nich zachowań, które mogą mieć fundamentalny wpływ na wyniki podejmowanych przez nas inwestycji. Zachęcamy do zaglądania do działu Edukacja, pierwsza para walutowa już wkrótce na Blogu!

Każda para walutowa posiada swoją własną osobowość. Poznanie charakterystycznych cech  poszczególnych walorów pozwala nam nie tylko lepiej przygotować się do tradingu, ale również unikać popularnych pułapek jakie można napotkać angażując kapitał na poszczególnych rynkach.

Zapraszamy do lektury serii  artykułów dotyczących popularnych par walutowych, które sukcesywnie będą pojawiać się na Blogu. Dzisiaj kilka informacji na temat specyfiki „Kabla”.

Znaczenie funta na rynku

„Cable”, bo tak w żargonie giełdowym określa się połączenie funta z dolarem amerykańskim (nazwa ta wynika ze sposobu komunikacji oraz przesyłu notowań za pośrednictwem pierwszego transatlantyckiego połączenia na trasie Wielka Brytania – Stany Zjednoczone), z udziałem 9% w dziennym wolumenie obrotu na rynkach walutowych (dane BIS za 2010 rok), jest jedną z najchętniej kupowanych i sprzedawanych par, plasując się na trzecim miejscu pod względem popularności, zaraz za EURUSD oraz USDJPY. Ponieważ gospodarka brytyjska jest jedną z największych gospodarek narodowych w Europie, a Londyn jednym z najważniejszych centrów tradingu na świecie, funt brytyjski wraz z USD, EUR oraz JPY, należy do grona najistotniejszych i najbardziej cenionych walut.

Płynność, zmienność, koszty

Popularność pary oraz jej wysoki udział w handlu nie przekładają się na płynność tego waloru. Z tego też powodu koszty transakcyjne są nieco wyższe niż w przypadku EURUSD i w zależności od brokera mogą wynosić w granicach 3 – 5 pipsów. Warto przy tym zauważyć, że GBPUSD zalicza się do grupy najbardziej zmiennych walut.

Według różnych źródeł, dzienny zakres ruchu pary waha się w granicach nawet 150 pipsów. Obserwując jednak ostatni, ponad 6 – miesięczny okres (od początku maja do połowy listopada), średnio notowania oscylowały w zakresie 94 pipsów w ciągu dnia.

Cechy charakterystyczne

GBPUSD posiada wiele indywidualnych cech, których świadomość może w dużym stopniu determinować naszą skuteczność w handlu.

Przede wszystkim jest to para bardzo dynamiczna w swoich ruchach. Charakterystyczna dla niej wysoka zmienność często idzie w parze z dużą impulsywnością i nieprzewidywalnością. Generuje to nierzadko występujące szarpnięcia cenowe oraz fałszywe wybicia i przełamania obszarów wsparć i oporów, które okazać się mogą prawdziwą zmorą, szczególnie dla mniej doświadczonych traderów. Warto również zauważyć, że GBPUSD często preferuje długie i jednolite ruchy. Na wykresach przejawia się to w postaci dużych świec o długich korpusach. Zachowania takie mogą stwarzać dobre okazje do zawierania krótkich (z punktu widzenia czasu) pozycji z wysokim potencjałem zysku. Podobna sytuacja dotyczy również trendów w dłuższym terminie, co zaobserwować można w postaci silnego ruchu kierunkowego z niewielką ilością odbić korekcyjnych.

Funt w starciu z fundamentami

Kolejną cechą, która bezpośrednio wiąże się z przedstawioną powyżej charakterystyką pary, jest sposób reakcji na publikacje makroekonomiczne. GBPUSD często bardzo żywo reaguje na nieoczekiwane, różniące się od prognoz informacje płynące z gospodarki. Lepsze od spodziewanych dane z Wielkiej Brytanii bywają przyczyną bardzo silnych wybić funta, podczas gdy pozytywne dane ze Strefy Euro spowodują jedynie niewielki ruch wzrostowy na parze EURUSD. Również informacje z gospodarki amerykańskiej mogą skutkować istotnymi zmianami w zachowaniu kursu. Podobnie jak w powyższym przypadku, także na raporty z USA GBPUSD reaguje często znacznie szerszą amplitudą zmian niż EURUSD. Oczywiście istotny pozostaje rodzaj oraz waga publikowanych  danych makro, niemniej jednak należy zwrócić szczególną uwagę na godziny publikacji oraz zadbać o odpowiednie zabezpieczenie otwartych w tym czasie pozycji.

Uwzględniając tendencję funta do gwałtownych reakcji na czynniki fundamentalne rozważyć należy najistotniejsze publikacje wpływające na poziom notowań. Znajdują się wśród nich m.in. decyzje w sprawie stóp procentowych, bilans handlowy, sprzedaż detaliczna, wskaźniki cen PPI oraz CPI, czy wskaźniki aktywności gospodarczej. Zwracamy uwagę, że ze względu na niższą płynność oraz zdarzające się szarpnięcia cenowe zawieranie transakcji w godzinach publikacji powyższych odczytów może być utrudnione z powodu rekwotowań wynikających ze zmiany kursu nawet o kilka pipsów.

Kiedy warto inwestować?

Najlepszym okresem pod inwestycje na rynku GBPUSD jest czas sesji europejskiej. To w tych godzinach liczba dziennych transakcji osiąga najwyższe wartości a zainteresowanie handlem na tej parze jest najwyższe. Przekłada się to oczywiście na wspomnianą płynność waloru.

Nawiązując do specyfiki przedstawionej w pierwszym artykule pary GBPUSD, kierujemy dzisiaj uwagę na franka szwajcarskiego, który podobnie jak wspomniany Kabel, charakteryzuje się znacznie mniejszą płynnością pozostając jednak w grupie „the Majors”, czyli głównych par walutowych.

„Safe Haven”

Powyższe określenie przez lata doskonale obrazowało poważanie jakim w świecie cieszyła się szwajcarska waluta. Neutralność, stabilność, bezpieczeństwo i wiarygodność – to cechy które przypisywano Szwajcarii oraz jej bankom. W świadomości inwestorów pozostawiły obraz kraju zaufanego, którego waluta stanowi doskonałe zabezpieczenie w czasach niepewnych. Tendencja ta utrzymuje się do dzisiaj. Nie jest ona już tak silna jak dawniej, wciąż jednak w sytuacjach kryzysowych zauważyć można silny wpływ czynników zewnętrznych na wartość kursu USDCHF i chociaż nie są to wpływy tak długoterminowe jak miało to miejsce w przeszłości wciążniezmiennym pozostaje fakt „przyzwyczajenia” oraz już stereotypowego postrzegania franka. Warto także nadmienić, że CHF pozostaje nadal jedną z głównych walut rezerwowych. Zgodnie z danymi COFER, dostarczonymi przez International Monetary Fund, waluta szwajcarska zajmuje piąte miejsce na liście światowych rezerw walutowych, zaraz za USD, EUR, GBP oraz JPY.

Wolumen, płynność, koszty

Transakcje na USDCHF stanowią zaledwie 4% dziennego wolumenu obrotów na rynku walutowym. Skutkuje to stosunkowo niską płynnością na parze, a w związku z tym również wyższymi kosztami transakcyjnymi w postaci spreadu, którego poziom mieści się w granicach 3 – 5 pisów. Dzienna amplituda zmian oscyluje wokół wartości 100 pipsów.

Cechy charakterystyczne

Podobnie jak miało to miejsce  w przypadku brytyjskiego funta, na parze USDCHF zauważyć można dużą zmienność oraz wrażliwość na symptomy z otoczenia. Niższa płynność powoduje zauważalną nieregularność ruchów oraz skoki cenowe. Bywa to przyczyną fałszywych przełamań ważnych wsparć/oporów, dlatego też metodyka gry oparta na ważnych poziomach technicznych powinna uwzględniać odpowiedni bufor bezpieczeństwa, który uchroni inwestora przed niepotrzebną aktywacją zleceń obronnych. Należy również zauważyć, że para ta często wykazuje długie oraz jednolite ruchy. Niejednokrotnie są one efektem pojedynczych impulsów, prowadzą jednak do istotnych zmian wartości notowań, co również może spowodować zamykanie ustawionych zleceń SL podczas raptownych szarpnięć ceny. Warto wziąć pod uwagę, że zakres zmian na tym walorze często znacznie przewyższa amplitudę zmienności na parze EURUSD. Reakcja wywołana przez ten sam czynnik będzie zatem na USDCHF znacznie silniejsza. Podobnie jak ma to miejsce w przypadku GBPUSD,  jest to walor posiadający tendencję do silnych ruchów trendowych, co oznacza często niewielką ilość korekt oraz odbić w przeciwnym kierunku.

Podejście fundamentalne

W kontekście czynników fundamentalnych istotniejsza od relacji franka i dolara amerykańskiego wydaje się relacja franka i euro. Wynika to oczywiście z bliższych powiązań gospodarczych Szwajcarii z krajami Unii Europejskiej niż ze Stanami Zjednoczonymi. Wielu inwestorów koncentruje się jednak na połączeniu z dolarem ze względu na jego pozycję w porównaniu z euro. Dolar jest walutą znacznie wiarygodniejszą, z dłuższym „stażem” oraz wciąż większym znaczeniem na świecie.

W przypadku franka szwajcarskiego warto przyjrzeć się procesowi kształtowania wartości kursu pod kątem interwencji SNB. Bank Szwajcarii generalnie nie ingeruje w wartość waluty narodowej, natomiast działania jakie podejmuje sprowadzają się zazwyczaj do interwencji słownych. Ma to miejsce przede wszystkim w okresach obawy przed przewartościowaniem lub odwrotnie – zbyt niskim kursem waluty, co zawsze wiąże się z negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi.

Wśród czynników fundamentalnych, które mogą wpłynąć istotnie na notowania pary wymienić należy oczywiście podstawowe raporty makroekonomiczne świadczące o koniunkturze oraz kondycji poszczególnych gospodarek – amerykańskiej oraz szwajcarskiej. Poza interwencjami banków centralnych wyliczyć należy PKB, bilans handlowy, wskaźniki inflacji, sytuację na rynku pracy, stopy procentowe, zmiany w poziomie sprzedaży detalicznej, czy publikowany pod koniec miesiąca indeks KOF.

 Kiedy warto inwestować?

Największą aktywność notowania wykazują w czasie sesji europejskiej oraz amerykańskiej, dlatego też ze względu na duże zainteresowanie handlujących jest to najlepszy moment do tradingu na tym walorze.

Badając charakterystykę australijskiej waluty oraz poszukując czynników wpływających na zmiany jej wartości nie sposób pominąć ważnych zagadnień ekonomicznych, których znajomość znacznie ułatwia zrozumienie przyczyn jej systematycznego umacniania. W tym artykule skoncentrujemy się w większym stopniu na elementach fundamentalnych, które stanowią solidne podłoże dla kształtowania się wartości AUD.

Dolar australijski określany w środowisku traderów jako „Aussie” (również „Oz”) z udziałem w wysokości 6% w średnim dziennym wolumenie obrotu na rynku walutowym jest kolejną popularną parą walutową, która charakteryzuje się wysokim zainteresowaniem wśród traderów. Na taki stan rzeczy swój wpływ ma kilka istotnych czynników, które przez ostatnie lata prowadziły notowania AUDUSD w kierunku kolejnych szczytów.

„The world’s biggest mine”

Dolar australijski należy do grupy tak zwanych walut surowcowych. Terminologia ta wynika z zależności jakich dopatrywać się można między ich cenami, a wartością  ważnych surowców mineralnych. Jak napisał swego czasu Daniel Kertcher – założyciel Platinum Pursuits, szkoleniowiec oraz ekspert giełdowy – „Chiny są największym światowym producentem, Ameryka największym na świecie konsumentem, natomiast Australia największą na świecie kopalnią”. Bogactwa naturalne, surowce oraz produkty rolne są jedną z głównych sił napędowych gospodarki stanowiąc jednocześnie fundament australijskiego eksportu. Kraj ten jest największym na świecie dostawcą m.in. węgla, wełny, żelaza, cynku, cukru, oraz jednym z największych eksporterów złota, srebra, uranu, czy gazu ziemnego. Schemat zależności jest bardzo prosty. Rosnący na świecie popyt na commodities przyczynia się do wzrostu zainteresowania australijską walutą. Z kolei zapotrzebowanie na australijskiego dolara, który staje się środkiem rozliczeniowym tych transakcji, winduje jego wartość.

Gdzie leżą jednak główne źródła popytu na australijskie towary? Najważniejszymi partnerami handlowymi antypodów są: Japonia, Nowa Zelandia, Korea, Chiny oraz Stany Zjednoczone. Wieloletni silny rozwój gospodarek azjatyckich przyczyniał się do rozkwitu wymiany handlowej, co przekładało się również na pozytywną sytuację gospodarki australijskiej. Jednak efektem szybkiego wzrostu gospodarczego była rosnąca inflacja. Sytuacja ta zmuszała RBA (Reserve Bank of Australia), którego celem jest niski i stabilny poziom inflacji, do podnoszenia stóp procentowych. Tym sposobem docieramy do kolejnego czynnika, który bezpośrednio wpływa na notowania AUD.

„Carry (your) trade”

Wysokie stopy procentowe w Australii wpływające jednocześnie na wzrost wartości waluty narodowej stwarzają dogodne warunki dla inwestycji metodą „Carry Trade”. Technika ta polega na wykorzystaniu różnic w oprocentowaniu, a jej metodologia oparta jest na zaciąganiu pożyczek w kraju o niskich stopach procentowych oraz lokowaniu pozyskanych w ten sposób środków kapitałowych w gospodarce o stopach wyższych. Godną uwagi parą dla inwestorów zainteresowanych tą formą pomnażania kapitału może być AUDJPY wykazujący znaczne różnice w oprocentowaniu między gospodarką Australii oraz Japonii. Obecnie australijska stopa procentowa kształtuje się na poziomie 3.0%, podczas gdy oprocentowanie ustalone przez BoJ wynosi 0.1%.

Siła jednostki – charakterystyka AUDUSD

Popularność australijskiej waluty wynikająca z uwarunkowań gospodarczych oraz stabilnej sytuacji ekonomicznej przyczynia się do stosunkowo dużej płynności na parze AUDUSD, szczególnie w porównaniu z innymi walutami surowcowymi. Ponieważ jednak jest to rynek znacznie mniejszy niż EURUSD czy GBPUSD należy mieć świadomość wpływu dużych graczy na kształtowanie kursu. „Aussie” ma tendencję do bardzo dynamicznych reakcji na informacje gospodarcze oraz polityczne napływające z rynku. Obserwowane w takiej sytuacji ruchy są silne i jednokierunkowe. Mogą prowadzić do przebić istotnych poziomów technicznych oraz aktywacji ustawionych zleceń stop-loss. Duża zmienność tego waloru czyni go interesującym instrumentem w daytradingu, wymaga jednak sporo uwagi oraz ostrożności, szczególnie w sytuacjach gdy podejmowane decyzje, czy publikowane dane różnią się znacząco od spodziewanych wartości.

Najwyższą płynność rynek AUDUSD wykazuje w godzinach sesji eurpejskiej oraz  amerykańskiej. Warto również obserwować ruchy cen w godzinach otwarcia rynku w Syndey. Spread na walorze różni się w zależności od brokera wahając się przeciętnie w granicach 2 do 4 pipsów.

Dla inwestorów handlujących „Aussie” istotne będą zarówno dane makroekonomiczne z Australii, jak i ze Stanów Zjednoczonych. Raporty z gospodarki australijskiej publikowane są zazwyczaj w godzinach nocnych czasu polskiego. Do najważniejszych i najsilniej oddziałujących na kurs AUDUSD zaliczyć należy bilans handlowy, sytuację na rynku pracy, indeks PPI oraz CPI, sprzedaż detaliczną, indeks zaufania konsumentów, a przede wszystkim wszelkie informacje napływające ze strony Australijskiego Banku Rezerw z decyzjami dotyczącymi poziomu stóp procentowych na czele.

Dwa poniższe zestawienia prezentują również zależności w zachowaniu kursu AUDUSD w stosunku do amerykańskiego indeksu S&P500 (wykres 1) oraz złota (wykres 2) w okresie od maja 2011 do listopada 2012. W obydwu przypadkach zaobserwować można występującą w długim okresie dodatnią korelację. Warto jednak pamiętać, że pomimo powszechnie panującego przekonania o silnych zależnościach między cenami złota oraz waluty australijskiej, korelacja ta nie jest tak znacząca w krótkim horyzoncie czasowym, by z punktu widzenia daytradera stanowić podstawę do tworzenia strategii decyzyjnej w inwestycjach krótkoterminowych.

S&P500 (czerwony) vs. AUDUSD (niebieski) – daily

GOLD (żółty) vs. AUDUSD (niebieski) – daily

To jedna z bardziej charakterystycznych par na rynku walutowym. Jej specyficzne zachowanie, w dużej mierze wynikające z uwarunkowań fundamentalnych, warte jest obserwacji, ponieważ stanowić może skuteczne narzędzie w rękach cierpliwego i uważnego tradera. Prawidłowe rozpoznanie panujących tendencji szybko przyniesie wymierne korzyści finansowe. Równie szybko uderzy jednak w portfel w przypadku złej interpretacji aktualnych zachowań. Zapraszamy do zapoznania się z osobliwym jenem.

Znaczenie japońskiej waluty

Japonia to jedna z największych pod względem PKB gospodarek świata. Przez wiele lat plasowała się na wysokim drugim miejscu, tuż za Stanami Zjednoczonymi, oddając jednak w 2010 roku swoją pozycję Chinom. Waluta kraju kwitnącej wiśni to trzecia najważniejsza waluta świata, która w parze z dolarem amerykańskim stanowi 14% dziennego wolumenu obrotów na rynku Forex (dane BIS za 2010 rok) zajmując drugie miejsce, tuż za parą EURUSD. Warto również wspomnieć, że zgodnie z raportem COFER, przygotowanym przez IMF, jen niezmiennie zajmuje czwarte miejsce na liście światowych rezerw walutowych, zaraz za dolarem, euro oraz funtem.

Płynność, zmienność, koszty

Pomimo ogromnej popularności JPY oraz dużej płynności jakiej można by się w związku z tym spodziewać, waluta ta lubi zaskakiwać swoim zachowaniem, często reagując gwałtownie po okresie długotrwałej konsolidacji. Duża i nagła zmienność w notowaniach powoduje, że okresowo dzienny zakres ruchów USDJPY przekracza 150 pipsów. Przeciętny spread w zależności od brokera wynosi zwykle 2-3 pipsy.

Od strony fundamentów

Rozważając znaczenie oraz wartość japońskiej waluty warto przyjrzeć się bliżej fundamentalnym aspektom wpływającym na jej notowania. Jedna z istotnych informacji prowadzących do zrozumienia polityki monetarnej Japonii rozpoczyna się na poziomie wymiany handlowej. Według szacunków ponad 40% aktywności ekonomicznej tego kraju koncentruje się na  eksporcie. Z punktu widzenia japońskich kontrahentów, niskie koszty pozyskania waluty w celu rozliczenia zakupionych towarów, stanowią istotny element decydujący o konkurencyjności Japonii jako partnera handlowego. W tym świetle nie dziwią dążenia rządu tego kraju do utrzymywania niskiego kursu JPY. Świadomość wpływu jaki na wartość waluty może wywierać sugerowana interwencja ma istotne znaczenie dla inwestorów angażujących kapitał na tym rynku, tym bardziej, że działania takie podejmowane są stosunkowo często w porównaniu z innymi krajami, w których ingerencje na rynku walutowym uważa się za ostateczność.

Należy tu również wspomnieć o słynnej skłonności mieszkańców Japonii do oszczędzania. Wysoka stopa oszczędności daje szerokie możliwości instytucjom zarządzającym aktywami do inwestowania powierzonych środków. Ogromne sumy przepływające przez rynek przyczyniają się do okresowej intensywnej aktywności notowań, która wynika ze zorganizowanego oraz grupowego charakteru działań wspomnianych podmiotów. Na wykresie przejawia się to silnym ruchem kierunkowym, który często następuje po dłuższej stagnacji na rynku.

Warto zaznaczyć, że niskie stopy procentowe w Japonii, utrzymywane dla pobudzenia wzrostu gospodarczego, czynią jena atrakcyjnym narzędziem w rękach inwestorów pomnażających kapitał metodą „carry trade”. Oparta ona jest na zaciąganiu niskooprocentowanych pożyczek w krajach o małych stopach procentowych oraz inwestowanie pozyskanego kapitału w krajach o stopach wyższych.

Wśród ważnych raportów makroekonomicznych, które mogą wywierać istotny wpływ na zachowanie kursu wymienić należy m.in. decyzje Banku Japonii w sprawie stóp procentowych, komentarze, wystąpienia oraz plany w zakresie polityki monetarnej, publikacje wskaźnika CPI dla towarów i usług, produkcję przemysłową, handel detaliczny, bilans handlowy, Tankan Report, czy wskaźnik aktywności w przemyśle oraz sektorze usług. Równie istotne będą dla USDJPY dane napływające z gospodarki amerykańskiej.

Spojrzenie na wykres…

Jak zostało wspomniane we wstępie, USDJPY wykazuje bardzo specyficzne cechy charakteru, dające się łatwo zaobserwować w ruchach kursu tej pary. Przede wszystkim trading na tym walorze wymaga od inwestora sporej dozy cierpliwości. Charakterystyczna pasywność oraz minimalne wahania kursu mogą zniechęcać do oczekiwania na dogodną okazję inwestycyjną, często jednak stanowią jedynie „ciszę przed burzą”. Długotrwałe oczekiwania na konkretną zmianę notowań wielokrotnie przerywają gwałtowne reakcje kursu na zorganizowane działania instytucji angażujących się na rynku, doprowadzając do powstawania krótkotrwałych ale silnie ukierunkowanych trendów.

Należy mieć na uwadze, że USDJPY reaguje wyraźnie na istotne poziomy cenowe. Jest to para w dużej mierze respektująca wskazania analizy technicznej i fałszywe przebicia nie powinny generalnie stanowić problemu dla traderów składających zlecenia na tym walorze. Warto zwracać uwagę na okrągłe poziomy cenowe oraz zachowanie notowań po przebiciu istotnych obszarów S/R. Zwykle ruch po przełamaniach jest zdecydowany i wykazuje wyraźny kierunek. Tego typu reakcje bywają jednak krótkotrwałe, a raptowne zwroty tej pary przyczyniają się do powstawania często obserwowanych formacji typu „V”. Niemniej jednak podstawą do budowania skutecznej strategii inwestycyjnej jest prawidłowe rozpoznanie panujących tendencji oraz obserwacja reakcji na ważnych poziomach technicznych, których przebicie może stanowić ważną informację co do dalszych losów notowań.

The post Charakterystyka par walutowych first appeared on Fibonacci Team School.

Artykuł traktujący o komisji MPC skłonił mnie do kontynuowania tematyki banków centralnych oraz ich jednostek. Na początku należałoby zaprezentować bank centralny Stanów Zjednoczonych.

System Rezerwy Federalnej lub potocznie Rezerwa Federalna (ang. Federal Reserve System, w skrócie Fed), to bank założony w 1913 roku na mocy Ustawy o Rezerwie Federalnej. Został utworzony w odpowiedzi na potrzebę posiadania centralnej jednostki zarządzającej polityką monetarną państwa.

Obecnie w jego struktury zalicza się:

• FOMC,
• Rada Gubernatorów,
• 12 banków rezerwy federalnej,
• Federalna rada nadzorcza,
• banki członkowskie.

W dzisiejszym artykule skupimy się na Federalnym Komitecie do spraw Operacji Otwartego rynku (ang. Federal Open Market Committee, w skrócie FOMC).

Zadania FOMC

Federalny Komitet do spraw Operacji Otwartego rynku jest to organ odpowiadający za politykę pieniężną Stanów Zjednoczonych, regulujący podaż pieniądza w państwie, poprzez operowanie stopami procentowymi dla dolara amerykańskiego oraz poziomem skupu aktywów. Jak sama nazwa wskazuje, jest też odpowiedzialny za monitorowanie operacji otwartego rynku w USA. Decyzje podejmowane są podczas zebrań organizowanych przez  Bank Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku, gdzie spotykają wszyscy członkowie Komitetu.

Według prawa, FOMC musi organizować spotkania minimum 4 razy do roku, jednak w rzeczywistości spotkania organizowane są minimum 8 razy w roku, w odstępach 6 do 8 tygodni. Wszystkie ustalenia członków Komitetu egzekwowane są przez System Rezerwy Federalnej.

Struktura FOMC

FOMC składa się z 12 członków (obecnie z 10), z 2 różnych jednostek Fedu. Siedmiu z nich, za zgodą senatu, powoływanych jest przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych z członków Rady Gubernatorów. Pozostałych pięciu zostaje wybranych spośród prezesów 12 banków Rezerwy Federalnej, w których skład wchodzą Banki:

• SRF z Nowego Jorku,
• SRF z Bostonu,
• SRF z Filadelfii,
• SRF z Richmond,
• SRF z Cleveland,
• SRF z Chicago,
• SRF z Atlanty,
• SRF z St. Louis,
• SRF z Dallas,
• SRF z Minneapolis,
• SRF z Kansas,
• SRF z San Francisco.

Czterech z 5 członków wybieranych jest na jednoroczną kadencję, natomiast stały mandat przysługuje prezesowi SRF z Nowego Jorku, największego spośród wymienionych banków. Warto zauważyć, że na spotkaniach FOMC spotykają się wszyscy członkowie Rady Gubernatorów oraz Prezesi Banków SRF, którzy mają prawo brać aktywny udział w debacie dotyczącej działań FOMC, jednak tylko wybrana dwunastka dysponuje prawem głosowania. W razie równej liczby głosów, decydujący głos ma przewodniczący FOMC wybierany co roku spośród członków Rady Gubernatorów.

Czym jest Komisja MPC i jaki ma wpływ na stopy procentowe?

Pomysł na ten artykuł zrodził się głównie z powodu zdziwienia, jakie często powodują decyzje Banku Anglii w sprawie poziomu stóp procentowych. Pomimo, że poziom stóp procentowych nie zmienił się od 80 miesięcy (rysunek 1), decyzja zawsze wywołuje reakcję kursu funta. Dzieje się tak pośrednio ze względu na wyniki głosowania komisji MPC. Przyjrzyjmy się więc na jakiej zasadzie głosowanie to się odbywa.

Rysunek 1: Poziom stóp procentowych dla funta brytyjskiego od czerwca 2007 r. do października 2015 r.
Źródło: www.forexfactory.com

Na samym początku należy przytoczyć, czym właściwie jest komisja. Monetary Policy Committee jest wydzieloną komisją Banku Anglii, składającą się z 8 członków oraz prezesa BoE. Obecnie w skład MPC wchodzą:

• Mark Carney (obecny prezes Banku Anglii),
• Ben Broadbent (zastępca prezesa w sprawach polityki monetarnej),
• Nemat Shafik (zastępca prezesa w sprawach rynków i bankowości),
• Jon Cunliffe (zastępca prezesa w sprawach stabilności finansowej),
• Andy Haldane (Dyrektor wykonawczy, Analiza Ekonomiczna oraz Główny Ekonomista),
• Ian McCafferty (członek zewnętrzny),
• Martin Weale (członek zewnętrzny),
• Kristin Forbes (członek zewnętrzny),
• Gertjan Vlieghe (członek zewnętrzny).

Komisja ustala między innymi politykę monetarną banku, poziom skupu aktywów oraz przede wszystkim poziom stóp procentowych. Wszystkie ustalenia odbywają się za pomocą głosowania. Na przykład w przypadku stóp procentowych, każdy członek MPC oddaje swój głos za obniżeniem/podwyższeniem poziomu stóp lub za pozostawieniem ich na dotychczasowym poziomie. Wyniki głosowania przedstawiane są w formacie X-X-X, z czego pierwsza pozycja przedstawia ilość członków głosujących za podwyższeniem stóp, druga przedstawia ilość głosów oddanych za obniżeniem stóp procentowych, natomiast ostatnia ukazuje liczbę członków, którzy opowiedzieli się za pozostawieniem ich na niezmienionym poziomie.

Ponieważ komisja podchodzi do tematu stóp procentowych bardzo zachowawczo (co zaobserwować możemy na rysunku 1), od pewnego czasu inwestorzy zaczęli obserwować wyniki głosowań komisji, przyczyniając się do tego, że nawet najmniejsza zmiana sentymentu pośród jej członków powoduje ruchy kursu funta. Najlepszym dowodem na potwierdzenie powyższych słów jest reakcja ceny kursu GBPUSD na wyniki głosowania z 6 sierpnia 2015 r. Od początku roku wyniki głosowania co miesiąc przedstawiały się tak samo, w formie 0-0-9, co znaczyło że komisja jest jednomyślna w sprawie utrzymania status quo. Jednak pod koniec lipca dobre wyniki gospodarki Wielkiej Brytanii spowodowały odwrócenie sentymentu inwestorów, którzy zaczęli spodziewać się podwyżek. Co więcej, pośród samych członków komisji zaczęły pojawiać się głosy, że podwyżki są możliwe. Zaowocowało to prognozami wyników na poziomie 2-0-7, co sugerowałoby zmianę nastawienia 2 z 9 członków komisji. Zostałoby to odebrane za silny sygnał początku zmiany sentymentu komisji oraz faktyczną możliwość podwyżek stóp.

Niestety dla inwestorów ostatecznie tylko jeden członek komisji (Ian McCafferty) zagłosował za podwyżką, pomimo poprawienia sentymentu, wynik został odebrany jako rozczarowujący, co spowodowało osłabienie funta.

Wykres 1: Reakcja kursu GBPUSD na wyniki głosowania komisji MPC.
Źródło: platforma metatrader4.

Jak widzimy, kurs funta jest na tyle wrażliwy na wyniki głosowań MPC, że nawet różnica jednego głosu względem prognoz potrafi wstrząsnąć rynkiem.

Czego oczekiwać dalej?

Obecnie kolejne głosowanie przedstawiło wynik 1-0-8, co nie spowodowało tak znacznych ruchów, jednak warto tu przytoczyć inne wydarzenie. W październiku nastąpiła zmiana członków komisji. David Miles został zastąpiony przez Gertjana Vlieghe, którego ostatnie przemówienie (przesłuchanie przed komisją, poprzedzające ostateczne zatwierdzenie członka) było tak mocno gołębie, że spowodowało to spadek wartości funta względem dolara o ponad 100 pipsów.

Wykres 2: Reakcja ceny GBPUSD na przemówienie nowego członka MPC.
Źródło: platforma metatrader4.

Co zmiana członków komisji może oznaczać dla funta oraz perspektyw przyszłych podwyżek? Na ten moment istnieją dwa scenariusze:

1. Sentyment komisji nie zmieni się z tego powodu, że Gertjan Vlieghe zastępuje członka komisji, który zawsze głosował za pozostawieniem niezmienionego poziomu stóp, dlatego nowy członek MPC po prostu wypełni lukę powstałą po odejściu Davida Miles’a.
2. Zdecydowanie gołębie nastawienie Getjana Vlieghe’a wpłynie na innych członków komisji, którzy mogą powrócić do wyników 0-0-9. Co więcej, tak mocno odmienne zdanie nowego członka MPC od tego, co prezentował stary skład komisji, może zakończyć się nawet zagłosowaniem Vlieghe’a za obniżeniem stóp, co skutkowałoby wynikiem 1-1-7, bądź nawet 0-1-8, co najprawdopodobniej osłabiłoby walutę brytyjską.

Czym jest OPEC?

W związku z licznymi zawirowaniami na rynku surowców, a w szczególności ropy naftowej, której ostatnimi czasy cena oscyluje już na poziomie zaledwie 35 – 40 dolarów za baryłkę (jedna baryłka to 42 galonów amerykańskich = ok. 159 L), warto przytoczyć sylwetkę organizacji, która ma wpływ na cenę oraz wydobycie ropy naftowej.

Początków Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową OPEC (z ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries) należy upatrywać już w roku 1949, kiedy to Wenezuela oraz Iran zaprosiły Arabię Saudyjską, Irak oraz Kuwejt do otwartych rozmów pomiędzy eksporterami ropy, w celu zacieśniania relacji oraz wymiany doświadczeń. Intensyfikacja działań nastąpiła wraz z zawiadomieniem, w którym organizacja MOCs (z ang. Multinational Oil Companies) oświadczyła, że odtąd będzie skupować ropę za cenę o 10% niższą niż dotychczas. Kraje eksportujące ropę, rozumiejąc swoją przegraną pozycję, postanowiły zawiązać organizację, ażeby przeciwstawić się wspólnemu frontowi przetwórców ropy. Decyzja o utworzeniu OPEC zapadła na konferencji odbywającej się w Bagdadzie w dniach 10-14 września 1960 roku. Pierwszymi członkami grupy zostały Iran, Wenezuela, Arabia Saudyjska, Irak oraz Kuwejt. Kraje arabskie proponowały utworzenie centrali na Bliskim Wschodzie, jednak Wenezuela nalegała na umiejscowienie siedziby na terenie państwa neutralnego, żeby zachować równowagę sił. Początkowo siedziba znajdowała się w Genewie, jednak 1 września 1965 roku została przeniesiona do Wiednia, gdzie znajduje się do teraz. Z biegiem lat do OPEC przyłączały się inne kraje. Obecny skład organizacji przedstawia się następująco:

-Wenezuela (1960)
-Iran (1960)
-Irak (1960)
-Arabia Saudyjska (1960)
-Kuwejt (1960)
-Katar (1961)
-Indonezja (1962)
-Libia (1962)
-Zjednoczone Emiraty Arabskie (1967)
-Algieria (1969)
-Nigeria (1971)
-Ekwador (1973-1992 członkostwo odnowione w 2007)
-Gabon (1975-1995 członkostwo odnowione w 2016)

Nadrzędnym celem OPEC stało się koordynowanie oraz zunifikowanie polityki dotyczącej wydobycia ropy krajów organizacji, co pozwoli na stworzenie oporu względem kompanii przetwórczych. Swój cel organizacja osiągnęła już w latach siedemdziesiątych, stając się jednym z najważniejszych graczy w branży, kontrolując znaczną część światowego wydobycia oraz możliwość wpływania na ceny ropy. Najlepszym przykładem potęgi OPEC było nałożenie embarga na Stany Zjednoczone oraz kraje wspierające Izrael w 1973 roku, co doprowadziło do kryzysu paliwowego. Obecnie wydobycie w krajach członkowskich szacuje się na 40% wydobycia światowego, natomiast rezerwy stanowią około 70% rezerw światowych. OPEC nieustannie monitoruje poziom wydobycia oraz ceny ropy w razie konieczności prowadząc interwencje.

Naczelną jednostką decyzyjną teoretycznie jest zgrupowanie ministrów ds. ropy/paliw/energii oddelegowanych na spotkania OPEC – to oni podejmują decyzję w ramach organizacji. Organem wykonawczym OPEC jest Rada Gubernatorów oraz Komisja Ekonomiczna. Przewodniczącym organizacji obecnie jest delegat Libii Ahmed Mohamed Elghaber. Jednakże za najbardziej wpływowego członka organizacji uznawany jest delegat Arabii Saudyjskiej (kraj ten już dawno urósł do rangi najważniejszego kraju członkowskiego, który praktycznie przewodniczy OPEC).

Produkcja przemysłowa (Manufacturing Production)

Produkcja przemysłowa (Manufacturing production lub Industrial production)  jest wiodącym wskaźnikiem, przede wszystkim w krajach, których gospodarki bazują w głównej mierze na przemyśle (np. ciężkim lub wydobywczym), taka sytuacja występuje na przykład w Chinach oraz Wielkiej Brytanii.

Z reguły publikowany raz w miesiącu, (odpowiednio: publikacja 40 dni po zakończeniu miesiąca  dostarczana przez Brytyjski urząd statystyczny oraz dosłownie kilka dni po zakończeniu miesiąca dostarczana na rynek Państwa Środka przez urząd statystyczny Chin), zawiera informacje dotyczące zmian wielkości produkcji. W zależności od państwa, może to być stosunek miesięczny (Wielka Brytania)  lub roczny (Chiny).

Wskaźnik ten uwzględnia takie gałęzie przemysłu jak energetyka, kopalnictwo, górnictwo czy przemysł ciężki. Oczywiście także w tym przypadku następują pewne odchylenia względem kraju pochodzenia konkretnej danej (np. dla Chin istotną składową wskaźnika okazuje się być rolnictwo, które nie jest tak ważne w Wielkiej Brytanii). Jego istotność zależy także od wcześniej wspomnianego udziału przemysłu w gospodarce. W przypadku Wielkiej Brytanii jest to około 80% produkcji dóbr.

Poniżej przedstawiamy jak kształtowała się zmiana wartości produkcji przemysłowej dla Wielkiej Brytanii w ujęciu miesięcznym.

 Publikowane wartości raportu o zmianie wielkości produkcji przemysłowej  (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od sierpnia 2006. 

Jak widać na powyższym wykresie, odchylenie względem poprzedniego miesiąca z reguły oscyluje w zakresie +1%:  -1%,  rzadko osiągając zakres 2%  (zmiana o więcej niż 2% przez ostatnie 8 lat nastąpiła zaledwie 4 razy).

Poniżej zamieszczamy także przykładowe reakcję pary walutowej GBPUSD na poszczególne publikacje wskaźnika produkcji przemysłowej.

 10 luty 2016, publikacja: -0.2%, prognoza: 0.0% – efekt: początkowe osłabienie funta

12 stycznia 2016, publikacja: -0.4%, prognoza: 0.0% – efekt: osłabienie funta

Na powyższych wykresach można zauważyć, że z uwagi na charakter zmian wskaźnika, który z reguły oscyluje w granicach 0-1%,  para walutowa reaguje przede wszystkim na duże oraz niespodziewane odchylenia od prognoz, tak jak miało to miejsce w przypadku styczniowej publikacji.

Zaufanie konsumentów (Consumer Confidence)

Zaufanie konsumentów jest jednym z wiodących wskaźników gospodarczych Stanów Zjednoczonych. Obywatele USA jawiący się jako społeczność szczególnie nastawiona na konsumpcję, jest istotnym elementem gospodarczym w tym kraju. Traktowani oni są jako rynek zbytu dla wielu dóbr oraz usług, dlatego też ich nastroje są tak ważną składową ogólnej sytuacji makroekonomicznej USA. Zaufanie konsumpcjonistycznie ukierunkowanej ludności USA, to nic innego jak ich przewidywania oraz opinie dotyczące sytuacji gospodarczej państwa. Opinie te często skłaniają konsumentów do zakupywania dóbr (dobra sytuacja ekonomiczna; nie trzeba oszczędzać) lub do oszczędzania (sytuacja gospodarcza jest zła, czas oszczędzać na czarną godzinę).

Aby móc przewidywać nastroje Amerykanów, oraz ogólne tendencje panujące wśród kupujących, stworzono wskaźniki zaufania konsumentów. Spośród nich najważniejszymi dwoma publikacjami na rynku są:

• Indeks zaufania konsumentów publikowany przez Uniwersytet Michigan,
• Indeks zaufania konsumentów publikowany przez Conference Board.

Indeks Uniwersytetu Michigan

Indeks powstający na podstawie ankiet telefonicznych przeprowadzanych na grupie ok. 500 gospodarstw domowych. Zamierzeniem takiej ankiety ma być jak najdokładniejszy obraz opinii amerykańskich obywateli.

Publikowany jest dwa razy w miesiącu – na początku na rynek trafia raport wstępny, po czym po dwóch tygodniach raport finalny. Informacja płynąca ze wstępnej wersji, pomimo że zawiera około 60%  informacji zwrotnej z ankiet, jest uznawana za wyznacznik ogólnego sentymentu, przez co jest postrzegana jako ta ważniejsza i zazwyczaj to ona mocniej wpływa na rynek.

Poniżej przedstawiono jak kształtowały się wyniki (wstępne) indeksu na przestrzeni ostatnich miesięcy:

Publikowane wartości indeksu Uniwersytetu Michigan (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięcznie od października 2007.

 Indeks zaufania konsumentów Conference Board

Indeks w swej formule bardzo podobny do powyższego, jednakże tworzony przez inną organizację. Conference Board jest to organizacja non profit dostarczająca informacji na temat gospodarki. Jej badania są dokładniejsze, ponieważ ankiecie podlega nie 500, a 5 000 gospodarstw domowych. Dziesięciokrotnie większa próba powinna dać lepszy obraz opinii panującej pośród konsumentów. Publikowany jest raz w miesiącu, z reguły w ostatni wtorek miesiąca.

Poniżej przedstawiono jak kształtowały się wyniki indeksu na przestrzeni ostatnich miesięcy:

Publikowane wartości indeksu zaufania konsumentów Conference Board (niebieskie słupki), na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięcznie od października 2007.

Jak widać na powyższych wykresach, swoje najniższe poziomy indeksy zaufania konsumentów osiągnęły w czasie kryzysu gospodarczego, pokazując że społeczność amerykańska orientuje się w bieżącej sytuacji rynkowej. Obecnie tendencja jest wzrostowa nieprzerwanie od 2012 roku.
Poniżej prezentujemy zachowanie kursu pary EURUSD podczas publikacji odczytów indeksów.

23 luty 2016, publikacja: 92.2, prognoza: 97.4, efekt – osłabienie dolara

11 grudnia 2015, publikacja: 91.8, prognoza: 92.3, efekt – umocnienie dolara

Jak widać na powyższych wykresach rynek zdecydowanie mocniej zareagował na indeks Uniwersytetu Michigan, niż na ten prezentowany przez Conference Board. Należy też zaznaczyć, że wskaźniki te z reguły nie powodują natychmiastowych dużych ruchów, są traktowane bardziej jako potwierdzenie panujących trendów, aniżeli ich wyznacznik.

Bilans Handlowy (Trade Balance)

Bilans Handlowy, jako wskaźnik makroekonomiczny, przedstawiany jest przez wszystkie liczące się światowe gospodarki. Publikowany jest miesięcznie, około 30 dni po zakończeniu miesiąca. Przedstawia on stosunek dóbr i usług eksportowanych do importowanych (w czym  dodatni wynik oznacza, iż więcej dóbr było eksportowanych aniżeli importowanych).  Wynik jest tym lepszy,  im korzystniejszy jest stosunek dóbr i usług wysyłanych poza granice państwa, względem tych sprowadzanych do kraju.  Dla większości państw rozwiniętych (w szczególności USA, Australia, Nowa Zelandia, Kanada oraz Chiny) jest to istotny wskaźnik mający wpływ na gospodarkę. Warto także mieć na uwadze, iż  często odczyty bilansów handlowych z gospodarek powiązanych (państw których wymiana handlowa jest szczególnie zacieśniona) dla waluty danego państwa może okazać się nie mniej istotny niż odczyty bilansu handlowego z rodzimej gospodarki. Dobrym przykładem są tu powiązane gospodarczo Australia i Chiny  lub Stany Zjednoczone i Kanada.

Poniżej przedstawiamy wyniki raportu dotyczącego bilansu handlowego z gospodarki Stanów Zjednoczonych:

Publikowane wartości raportu o bilansie handlowym (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od maja 2006,

Na powyższym wykresie widać że Stany Zjednoczone importują więcej towarów niż sprowadzają do kraju, jednak w ostatnim czasie zaobserwować możemy w pewnym stopniu odwrócenie tej tendencji.

Przyjrzyjmy się reakcjom cen walut na wyniki raportu o bilansie handlowym z różnych gospodarek, w tym także tych, których wymiana handlowa między sobą jest istotna.

3 październik 2014, publikacja: -40.1 B (USA), -0.6 B (Kanada),   prognoza: -41.0 B (USA), 1.5 B (Kanada) – efekt: wzrosty na parze USDCAD

3 września 2014, publikacja: -1.38 B,  prognoza -1.77 B – efekt: umocnienie dolara australijskiego

8 sierpnia 2014, publikacja: -47.3 B(Chiny), prognoza -26.0 B(Chiny) – efekt: wzrosty na parze AUDUSD

Jak widać dane te potrafią wywołać znaczne ruchy na parach walutowych, w szczególności, gdy np. dla krajów które handlują ze sobą odczyty prowadzą do tych samych skutków (dobre odczyty z USA potęgują, ruch wzrostowy na parze USDCAD, wywołany przez gorsze dane z Kanady, i odwrotnie). Zaobserwować można także reakcję na parze AUDUSD  podczas odczytu z Chin, z którymi to powiązana handlowo jest gospodarka Australii.

Sprzedaż domów (Home Sales)

Jak zapowiadaliśmy w zeszłym tygodniu, dziś kontynuujemy temat danych makroekonomicznych dotyczących rynku nieruchomości Stanów Zjednoczonych.

Sprzedaż domów na rynku amerykańskim jest rozpatrywana ze względu na 3 podstawowe wskaźniki:

1. Sprzedaż nowych domów (New Home Sales) –  raport wydawany przez United States Census Bureau (dla przypomnienia – jest to rządowa agencja odpowiedzialna między innymi za spis ludności,  wchodząca w skład Departamentu Handlu Stanów Zjednoczonych),  wydawany około 25 dnia każdego miesiąca, ukazuje liczbę nowych domów jednorodzinnych, które sprzedane zostały na przestrzeni poprzedniego miesiąca (dane annualizowane).

2. Sprzedaż istniejących domów (Existing Home Sales) –  raport wydawany przez National Association of Realtors (Państwowe Stowarzyszenie Pośredników Nieruchomości), wydawany na cztery tygodnie po zakończeniu miesiąca, przedstawia dane liczbowe odnośnie ilości nieruchomości mieszkalnych, które zostały sprzedane na rynku wtórnym na przestrzeni poprzedniego miesiąca (dane annualizowane).

3. Domy „w trakcie” sprzedaży (Pending Home Sales) –  raport wydawany  także przez National Association of Realtors. Około cztery tygodnie po zakończeniu miesiąca do informacji publicznej podaje się raport odnośnie zmiany procentowej (względem poprzedniej publikacji) odnoszącej się liczby nieruchomości czekających na sfinalizowanie transakcji (z reguły po podpisaniu kontraktu na sprzedaż/zakup nieruchomości, czas oczekiwania na sfinalizowanie transakcji to około 4-6 tygodni). Warto nadmienić, że o ile pozostałe wskaźniki makroekonomiczne są podawane w zakresach liczbowych, ten jest podawany jako zmiana procentowa (wskaźnik nie jest też annualizowany).

Wskaźniki dotyczące sprzedaży nieruchomości są ważne, ponieważ obrazują kondycję gospodarki Stanów Zjednoczonych poprzez wiele skorelowanych czynników. Dla przykładu ilość sprzedanych domów mówi nam, czy konsumenci w USA mogą pozwolić sobie na zakup nieruchomości,  rynek nieruchomości jest także silnie skorelowany z rynkiem kredytów, z których z reguły pokrywa się koszty transakcji.

Poniżej przedstawiamy wykresy obrazujące jak kształtowały się wartości poszczególnych raportów na przestrzeni ostatnich miesięcy.

Publikowane wartości raportu o wielkości sprzedaży nowych domów (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od maja 2006. Źródło: www.forexfactory.com

Sprzedaż nowych domów gwałtownie spadła w czasie kryzysu gospodarczego rozpoczętego w 2008 roku, jednak teraz możemy zaobserwować że tendencja powoli odwraca się skutkując comiesięcznymi raportami w okolicach 400-450 tysięcy.

Publikowane wartości raportu o wielkości sprzedaży istniejących domów (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od maja 2006. Źródło: www.forexfactory.com

Podobnie do wyników raportów sprzedaży nowych domów zachowywały się dane dotyczące sprzedaży nieruchomości z rynku wtórnego – widać tu istotny spadek w okresie trwania kryzysu, jednak podczas ostatnich kilku miesięcy możemy zaobserwować tendencję rosnącą.

Publikowane wartości raportu o wielkości zawartych kontraktów na sprzedaż domów (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od czerwca 2006. Źródło: www.forexfactory.com

Jak widać wykres raportów przedstawiających nieruchomości oczekujące na realizację transakcji sprzedaży nie jest powodowany żadną tendencją w większości przypadków oscylując w przedziale +5% ; -5% .

 Poniżej wybrane przykłady wpływu danych na parę walutową EURUSD:

22 lipca,  publikacja: 5.04 M, prognoza: 4.98 M, – efekt: umocnienie dolara

24 września, publikacja: 504 K, prognoza: 432 K, – efekt: umocnienie dolara

30 czerwca, publikacja: 6.1%, prognoza 1.4%, – efekt: umocnienie dolara

Jak widać para walutowa EURUSD reaguje na dane zgodnie z oczekiwaniami, w szczególności gdy dane znacząco odbiegają od prognoz, bądź danych z poprzedniego raportu. Warto jednak nadmienić, że reakcja może być chwilowa, ponieważ tło wydarzeń może być różne (tak jak widać na ostatnim przykładzie – dane spowodowały chwilową reakcję zgodną z przewidywaniami, lecz po kilkudziesięciu minutach, cena powróciła do poprzedniego trendu).

Pozwolenia na budowę (Building permits)

Istotną gałęzią gospodarki Stanów Zjednoczonych  jest rynek  nieruchomości, oddziałujący na nią na tyle, że w 2008 roku był powodem rozpoczęcia kryzysu gospodarczego, który w konsekwencji objął także inne gospodarki światowe. Z tego powodu w kolejnych dwóch artykułach skupimy się na danych makroekonomicznych, przedstawiających kondycję rynku nieruchomości w USA.

W pierwszym artykule skoncentrujemy się na raporcie przedstawiającym ilość wydanych pozwoleń na budowę (Building permits). Raport wydawany przez United States Census Bureau (rządowa agencja odpowiedzialna między innymi za spis ludności,  wchodząca w skład Departamentu Handlu Stanów Zjednoczonych), ukazuje się co miesiąc, około dwóch tygodni od rozpoczęcia miesiąca.  Wartym odnotowania jest fakt, iż pomimo comiesięcznej daty publikacji, raport jest przedstawiany w formie rocznej (wartość z danego miesiąca jest mnożona razy dwanaście).

Wskaźnik ten jest bezpośrednio powiązany z gałęzią mieszkaniową sektora budowlanego, którą postrzega się jako bardzo wrażliwą na zmiany stóp procentowych (kredyty mieszkaniowe) oraz popytu, dlatego używa się go jako wyznacznik przyszłego wzrostu gospodarczego oraz zaufania konsumentów.  Co więcej, jako że przedstawia pierwszy etap developingu nieruchomości, jest także wyznacznikiem nastrojów w branży budowlanej oraz nieruchomości.

Poniższy wykres przedstawia poziomy na jakich kształtował się wskaźnik w ubiegłych miesiącach. Na wykresie widzimy, że po kryzysie, który miał miejsce w 2008 roku, rynek nieruchomości powoli lecz sukcesywnie pnie się w górę:

 Publikowane wartości raportu o udzielonych pozwoleniach na budowę  (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od maja 2006. 

Poniższe wykresy ukazują wpływ raportów o ilości udzielonych pozwoleń na budowę na kurs pary EURUSD:

17 czerwca, publikacja: 0.99 M, prognoza: 1.07 M – efekt: umocnienie dolara

17 lipca, publikacja: 0.96 M prognoza: 1.04 M – efekt: osłabienie dolara

19 sierpnia, publikacja: 1.05 M prognoza: 1.00 M – efekt: umocnienie dolara

Jak widać na powyższych przykładach, cena z reguły zachowuje się zgodnie z oczekiwaniami i wymową raportu, jednak trzeba nadmienić, że występują także sytuacje podobne do tej z 17 czerwca, gdy do gry weszły jednocześnie inne dane z gospodarki USA, publikowane w ten sam dzień o tej samej godzinie.

Decyzja w sprawie stóp procentowych

Decyzje w sprawie stóp procentowych wydają się być najważniejszymi danymi ukazującymi się na rynku, praktycznie każdy Bank Centralny państwa, w którym obowiązuje dana waluta (wyjątkowym przypadkiem jest Europejski Bank Centralny, który podejmuje decyzję w imieniu wszystkich państw, których walutą jest euro), wydaje decyzje na temat stóp procentowych.

Dla uporządkowania wiedzy, podajemy konkretne nazwy stóp procentowych w zależności od kraju publikacji:

• Minimum Bid Rate, ogłaszana comiesięcznie przez Europejski Bank Centralny,
• Official Bank Rate, ogłaszana comiesięcznie przez Bank Anglii,
• Federal Funds Rate, ogłaszana przy okazji Oświadczenia Rezerwy Federalnej USA osiem razy do roku,
• Cash Rate, ogłaszana comiesięcznie z wyjątkiem stycznia przez Bank Rezerwy Australii,
• Official Cash Rate, ogłaszana osiem razy do roku przez Bank Rezerwy Nowej Zelandii,
• Overnight Rate, ogłaszana osiem razy do roku przez Bank Kanady,
• Libor Rate, ogłaszana kwartalnie przez Szwajcarski Bank Narodowy,
• Interest Rate Decision, ogłaszana przy okazji konferencji prasowej Banku Japonii, która ma miejsce nawet czternaście razy do roku.

Decyzje w sprawie stóp procentowych są tak ważne ze względu na to że, ma to bezpośredni wpływ na atrakcyjność danej waluty. Polityka monetarna kształtuje poziom popytu oraz podaży na daną walutę. Wysokie stopy procentowe są naturalną zachętą do oszczędzania oraz alokacji środków finansowych, natomiast niskie stopy procentowe zachęcają do zaciągania pożyczek oraz kredytów, zwiększając poziom konsumpcji. Wysokość stóp procentowych jest zatem jednym z najlepszych wyznaczników kondycji gospodarczej danego kraju. Waluta o wyższej stopie procentowej jest w korzystniejszej pozycji do wzrostów, aniżeli druga waluta w parze. Sprzyja temu między innymi Carry Trade.

Publikowane wartości decyzji w sprawie stóp procentowych (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne od czerwca 2006. 

Powyższy wykres pokazuje, iż stopy procentowe bardzo rzadko odbiegają od prognozowanych wartości. W dzisiejszym artykule, celowo natomiast dołączamy wykresy pary EURUSD nie z 3 następujących po sobie publikacji, lecz z czerwca, lipca oraz września, aby zobrazować co dzieje się w przypadku zmiany stóp procentowych.

5 czerwca, publikacja 0.15%, prognoza 0.10%  – efekt: osłabienie euro

3 lipca, publikacja 0.15%, prognoza 0.15% – efekt: brak wyraźnego ruchu

4 września, publikacja 0.05%, prognoza 0.15% – efekt: osłabienie się euro

Jak widać na powyższych wykresach, zmiany stóp procentowych skutkują gwałtownymi, dużymi ruchami w konkretnym kierunku. Wyjątkowa sytuacja nastąpiła w czerwcu z uwagi na to, iż cięcia stóp procentowych były mniejsze niż zakładano. Nie bez znaczenia pozostawała także wypowiedź prezesa EBC Mario Draghi’ego podczas konferencji towarzyszącej ogłaszaniu decyzji w sprawie stóp procentowych.

Bazowy indeks cen towarów i usług – inflacja konsumencka (Core CPI)

Bazowy indeks cen towarów i usług, publikowany co miesiąc (około dwóch tygodni po zakończeniu danego miesiąca) przez Bureau of Labor Statistics, określa zmianę cen dóbr i usług dla końcowego konsumenta.

CPI jest wyliczane na podstawie zmian cen towarów i usług składających się na dany koszyk. W skład koszyka dóbr i usług CPI wchodza między innymi; żywność, opieka medyczna, transport, energia, odzież itd. Jednakże indeks bazowy CPI wyklucza z koszyka cenę produktów spożywczych (w tym wyrobów tytoniowych oraz alkoholu) oraz energii, z uwagi na to iż pomimo dużej wagi tych produktów (około 25% koszyka CPI) ceny tych dóbr są uważane za zbyt zmienne do wyznaczenia dokładnego poziomu inflacji cen towarów i usług. Stąd bazowy indeks cent towarów i usług jest uznawany za lepszy wyznacznik stanu gospodarki, aniżeli zwykłe CPI.

Bazowe CPI jest ważnym wskaźnikiem dla gospodarki z uwagi na to, iż dość precyzyjnie pokazuje inflację na rynku, którą odczuwa końcowy odbiorca (konsument). Jest to wyznacznik brany pod uwagę oraz monitorowany przez Rezerwę Federalną Stanów Zjednoczonych, która w razie czego może doprowadzić do interwencji.

 Publikowane wartości raportu na temat bazowej inflacji cen towarów i usług  (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od Kwietnia 2006.

Na powyższym wykresie możemy zauważyć że wartość Core CPI  z miesiąca na miesiąc waha się głównie w granicach 0.1% – 0.2%  dane odbiegające od tych wartości są rzadkością.

 Poniżej przedstawiamy zachowania ceny wobec publikacji danych  dla pary walutowej AUDUSD :

15 Maj 2014 – publikacja: 0.2%,  prognoza: 0.1%  – efekt:  umocnienie się USD

 17 czerwca 2014 – publikacja: 0.3%, prognoza: 0.2% – efekt: umocnienie się USD

 22 lipica 2014 – publikacja 0.1%, prognoza: 0.2% – efekt: umocnienie się USD

Jak widać na powyższych wykresach cena pary walutowej wyraźnie reagowała na zmiany odczytów, najlepiej widać to na publikacji z 22 lipca gdzie wartość publikacji spadła aż o 0.2%  (z poziomu 0.3% do 0.1%).

Stopa bezrobocia (Unemployment Rate)

Poruszając się ciągle w obszarach zatrudnienia, dziś prezentujemy kolejny wskaźnik makroekonomiczny – stopę bezrobocia.

Są to dane opisujące informacje odnośnie odsetku siły roboczej aktualnie niezatrudnionej, która w badanym okresie aktywnie poszukiwała zatrudnienia. Dane te odnoszą się do różnych przedziałów czasowych, zależnie od kraju którego dotyczą. I tak dla Stanów Zjednoczonych oraz Australii będą to dane z jednego miesiąca, natomiast dla Wielkiej Brytanii oraz Nowej Zelandii dane obejmujące cały poprzedni kwartał.

Dane dotyczące stopy bezrobocia są niezwykle ważne, przyczyną tego, podobnie  jak w przypadku opisywanych w zeszłym tygodniu wniosków o zasiłek dla bezrobotnych, jest ich istotna korelacja z wydatkami konsumenckimi. Równocześnie należy zaznaczyć, iż jak wspomniano we wcześniejszym artykule „poziom bezrobocia jest na tyle istotną kwestią, że Banki Centralne oraz instytucje zarządzające polityką monetarną nie stronią od interwencji, ażeby poprawić kondycję na rynku pracy.”   Jednakże są uznawane za istotniejsze z uwagi na fakt, że ukazując się raz w miesiącu/ kwartale dają szerszy obraz aktualnej kondycji sektora zatrudnia, który jak opisano wyżej, często jest uznawany jako papierek lakmusowy dla kondycji gospodarki w ogóle.

Poniżej przedstawiono wykres raportów dla danych z rynku Stanów Zjednoczonych, jak widać ceny z reguły nie odbiegają bardzo od prognoz.

Publikowane wartości raportu o stopie bezrobocia  (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięczne, od Kwietnia 2006. 

Poniżej prezentujemy zachowania ceny pary walutowej USDCAD  w odniesieniu do publikacji danych dotyczących stopy bezrobocia z rynku Stanów Zjednoczonych.

6 czerwca, publikacja: 6.3%  prognoza: 6.4%  – efekt:  umocnienie USD.

3 lipca, publikacja: 6.1%, prognoza 6.3%  – efekt: umocnienie USD.

1 sierpnia, publikacja: 6.2%, prognoza: 6.1% – efekt: osłabienie USD.

Jak widać na powyższych wykresach, nawet najmniejsza zmiana odsetku zatrudnienia (nawet o 0.1% od prognozy)  powoduje znaczne ruchy kursu walut, nierzadko odwracając panujący trend.

Wnioski o zasiłek dla bezrobotnych
(Unemployment Claims)

Raport na temat ilości złożonych wniosków o zasiłek dla bezrobotnych jest jedną z ważniejszych danych makroekonomicznych płynących z rynku Stanów Zjednoczonych. Publikowany przez amerykański Departament Pracy w każdy czwartek o godzinie 14:30 polskiego czasu, ukazuje liczbę osób, które podczas zeszłego tygodnia (dane publikowane są 5 dni po zamknięciu tygodnia pracy)  złożyły wniosek o zasiłek dla bezrobotnych po raz pierwszy.

Raport ukazujący się co tydzień, jest postrzegany jako bardzo ważny element rynku pracy, który z kolei jest wyznacznikiem kondycji gospodarki Stanów Zjednoczonych. Dzieje się tak ponieważ ilość wniosków o zasiłek daje obraz tego w jakim stanie znajduje się społeczeństwo z uwagi na to, że wskaźnik ten jest silnie skorelowany z wydatkami konsumenckimi.

Częstotliwość wydawania raportu pozwala na śledzenie oraz ocenianie kondycji amerykańskiej gospodarki oraz, w niektórych przypadkach, prognozowanie innych skorelowanych wskaźników makroekonomicznych.

Kolejnym istotnym czynnikiem jest fakt, iż poziom bezrobocia jest na tyle ważną kwestią, że Banki Centralne oraz instytucje zarządzające polityką monetarną nie stronią od interwencji, ażeby poprawić kondycję na rynku pracy.

Publikowane wartości raportu ilości wniosków o zasiłek dla bezrobotnych (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), tygodniowe, od czerwca  2013. 

Na powyższym wykresie warto zauważyć, że wartość dla raportu z reguły waha się w granicach 300-340 tysięcy. Wartości znacząco odbiegające od tego zakresu, jak również te które znacząco odbiegają od prognoz, z reguły mają istotny wpływ na kurs dolara amerykańskiego.

 Poniżej prezentujemy zachowanie się pary EURUSD w związku z publikacją danych z 3 ostatnich tygodni.

24 Lipca, publikacja: 284K, prognoza: 310K  – efekt: umocnienie dolara.

31 Lipca, publikacja 302K, prognoza 303K – efekt: osłabienie dolara.

07 Sierpnia, publikacja: 289K, prognoza 305K – efekt: umocnienie dolara.

Jak widać w większości przypadków notowania reagują prawidłowo; odpowiednio umocnieniem waluty w przypadku dobrych oraz osłabieniem jej wobec gorszych danych. Jednakże należy zauważyć, iż duża częstotliwość publikacji danych odbija się wpływem danych poprzednich oraz przewidywań na sytuację obecną, zauważyć to można na danych z 31 lipca – pomimo wyniku zbliżonego do prognoz, był to wynik gorszy niż z tygodnia wcześniej, który znacznie odbiegł od typowego odczytu (wahającego się w okolicach 300 tysięcy), stąd nagłe osłabienie dolara.

Sprzedaż Detaliczna (Retail Sales)

Sprzedaż detaliczna to jeden z najważniejszych miesięcznych raportów w kalendarzu makroekonomicznym. Publikowany około 14 dni po zakończeniu miesiąca dostarcza inwestorom wiadomości na temat całkowitej wielkości sprzedaży detalicznej za dany okres (wysyłkowej oraz bezpośredniej) wskazując istniejące trendy w wydatkach konsumpcyjnych. Dane publikowane przez Census Bureau w USA stanowią bardzo istotną informację o bieżącym stanie gospodarki ze względu na duży udział w PKB. Wartość wyższa od prognoz pozytywnie wpływa na walutę kraju publikacji i świadczy o poziomie wydatków osobistych ludności pozwalając na budowę scenariuszy przyszłych warunków gospodarczych.

Jednocześnie wskaźnik ten podatny jest na wiele czynników zniekształcających jego obraz, a posiadających bezpośredni wpływ na tryb życia ludności oraz jej plany zakupowe. Mogą to być chociażby zmiany cen paliw, a nawet warunki pogodowe, które zmienią plany konsumentów co do sposobu, czy czasu wydatkowania pieniędzy. Raport nie uwzględnia wydatków na usługi, ponadto do wiadomości podaje się również drugą wartość, która nie uwzględniają sprzedaży samochodów (ze względu na bardzo dużą zmienność).

Publikowane wartości raportu o sprzedaży detalicznej (niebieskie słupki) na tle przewidywań ekonomistów (pomarańczowe linie poziome), miesięcznie, od stycznia 2012. 

Poniższe wykresy prezentują przykładowe reakcje pary EURUSD na publikację raportu o sprzedaży detalicznej ze Stanów Zjednoczonych przez trzy kolejne miesiące (zwracamy uwagę na pierwszą reakcję rynku – wykresy m5).

15 lipiec 2013 – publikacja: 0.4%, prognoza: 0.7% – efekt: osłabienie USD

13 czerwiec 2013 – publikacja: 0.6%, prognoza: 0.4% – efekt: umocnienie USD

13 maj 2013: – publikacja: 0.1%, prognoza: -0.3% – efekt: umocnienie USD

Dobrze obrazuje tę zasadę przykład, w którym mimo lepszych danych w stosunku do publikacji wcześniejszej rynek reaguje negatywnie na bazie  różnicy między wartością prognozowaną i publikowaną (zwracamy uwagę na pierwszą reakcję – wykres m5).

Wykres poniżej przedstawia publikację raportu o sprzedaży detalicznej w dniu 13 grudnia 2012. Informacje w kalendarzu prezentowały się następująco:

Jak wynika z wycinka tabeli dane w grudniu 2012 okazały się lepsze od wartości publikowanej w listopadzie 2012. Oczekiwania ekonomistów były jednak wyższe…

   Pierwsza reakcja EURUSD na dane o sprzedaży detalicznej w dniu 13.12.2013

Jak widzimy rynek wykazuje silną zmienność kierunku bezpośrednio po ogłoszeniu raportu. Notowania pozostawiają wysoki górny cień, po czym następuje „ściągnięcie” ceny na bazie krótkoterminowej reakcji wynikającej z publikacji danych gorszych w stosunku do oczekiwań ekonomistów.

Powyższa zasada powinna być stosowana z uwagą i szczególną ostrożnością w przypadku inwestorów zawierających pozycje w dłuższym horyzoncie czasowym. Bazując na sytuacji makroekonomicznej należy pamiętać, że wszelkie zmiany w gospodarce (szczególnie w szerszym spojrzeniu rynkowym) przekładają się również na ceny walut. Poprawa sytuacji gospodarczej (przejawiająca się między innymi w lepszych wynikach raportów ekonomicznych) ostatecznie przyczynia się do umocnienia wartości waluty w długim terminie.

Indeks Cen Producentów – PPI (Producer Price Index)

Wskaźnik cen producentów – PPI – prezentuje zmiany cen artykułów na różnym etapie przetwarzania (surowce, półfabrykaty, produkty gotowe) uzyskane przez krajowych wytwórców towarów i usług. Wskaźnik publikowany jest przez Bureau of Labour Statistics około 13 dnia każdego miesiąca o godzinie 14:30 (dane z USA). Publikacja następuje przed odczytem innego  istotnego raportu – inflacji CPI, wskazującej na zmianę cen z punktu widzenia konsumenta. Dane o PPI często służą analitykom do prognozowania wartości CPI publikowanej ok. 15 dnia miesiąca. Ponieważ raport o zmianie cen producentów uwzględnia dobra pośrednie pozwala on zorientować się jak silnie zmiany inflacyjne wpływają na kształtowanie się cen detalicznych. Efektem rosnącej inflacji mogą być podwyżki stóp procentowych, raport pozwala nam więc prognozować możliwe posunięcia banku centralnego w zakresie polityki monetarnej.

Rynek Forex jest szczególnie wrażliwy na zmiany inflacyjne stąd też należy zachować ostrożność w momencie publikacji raportów (większa amplituda wahań charakteryzuje jednak indeks CPI). Wzrost inflacji oraz wzrost stóp procentowych wiążą się ze zwiększonym popytem na dolara amerykańskiego, co w efekcie winduje jego cenę. W przypadku odczytów niższych od oczekiwań bank centralny skłania się raczej ku obniżkom stóp procentowych, co prowadzi do spadku wartości USD.

The post Charakterystyka danych makro first appeared on Fibonacci Team School.

Scott Carney w Polsce – relacja z warsztatów w Krakowie

Dlaczego to wydarzenie było takie wyjątkowe? Z kilku powodów:

• „Marzenia się spełniają!” – 9 lat temu, gdy sam zaczynałem moją przygodę z Harmonic Tradingiem, w Polsce dostępna była tylko jedna pozycja traktująca o tej wyjątkowej koncepcji tradingowej. Żądny wiedzy zacząłem zatem poszukiwania w meandrach Internetu i tak oto trafiłem na dwóch traderów: Scotta Carneya oraz Jim’iego Kane. Po kilku tygodniach intensywnego studiowania pojawiła się myśl o napisaniu do autora. I wiesz co? Nie napisałem…, uznałem, że mój poziom wiedzy, jak i doświadczenia jest zbyt niski, żeby „zawracać gitarę” komuś, kto miał jak na tamte czasy całkiem pokaźny dorobek. 9 lat później to Scott napisał do mnie…

• Stanąłem na scenie z człowiekiem, od którego bardzo dużo się nauczyłem. I choć mój obecny trading nie opiera się tylko i wyłącznie na formacjach harmonicznych, ale głównie narzędziach Fibonacciego i elementach Price Action’owych, uwzględniających odpowiednią dynamikę i momentum, stałe układy harmoniczne cały czas stosuję, ponieważ są one widoczne na wykresach praktycznie codziennie. Dlaczego więc na tym nie zarabiać?
• Fibonacci Team został oficjalnym partnerem Scotta Carneya w Europie Środkowo – Wschodniej, dlatego jeśli wciąż szukasz odpowiedniego stylu dla siebie i zastanawiasz się od czego zacząć, po prostu do nas napisz.

„Ignorantia laedat”

Zapewne zastanawiasz się jakie są nasze wrażenia po warsztatach? Może zacznę od tego, że… nieznajomość technik Fibonacciego szkodzi traderowi! Przez wiele lat dochodziłem do tych wniosków, które obecnie udowadniamy w każdy wtorek o 19:00 na otwartych webinarach, pokazując nie tylko zbiorcze zestawienie naszych wykonanych transakcji, ale przede wszystkim przedstawiając techniczną strukturę rynków, którą w większości przypadków jesteśmy w stanie opisać za pomocą odpowiednich mierzeń i narzędzi Fibonacciego. Dlaczego o tym piszę? 

Jeśli z góry twierdzisz, że techniki Fibonacciego nie działają, to napisz do nas, a udowodnimy Ci w jak dużym błędzie jesteś!

Z tego miejsca należą się również ogromne podziękowania organizatorom – twórcom oprogramowania FormationSeeker, które jest oficjalną aplikacją, jaką rekomenduje Scott Carney. Software zawiera w sobie mnóstwo unikalnych funkcji (m.in. równoległy monitoring par walutowych na wszystkich interwałach czasowych w celu poszukiwania wszystkich struktur harmonicznych). Największą wartością w porównaniu z innym oprogramowaniem jest to, że wszystkie struktury i formacje zostały zaprogramowanie wg autorskich założeń Scotta Carneya, które statystycznie zostały przebadane na bardzo dużej liczbie prób oraz wykonanych transakcji. Dlaczego o tym piszę? Niestety, ale w sieci znajdziemy mnóstwo rozwiązań automatycznych, czy wskaźników, które są jedynie imitacją metodologii, jaką stworzył i po raz pierwszy opisał Scott Carney. Pamiętaj o tym!

Jeśli jeszcze nie testowałeś tego oprogramowania koniecznie zarejestruj się w serwisie i testuj razem z nami na wspólnym kanale stworzonym tylko dla Polaków! 

Nie widziałeś naszej relacji video z warsztatów? Koniecznie zasubskrybuj nasz kanał na YouTube i obejrzyj streaming ze wspólnych warsztatów, które odbyły się w Krakowie, 13 marca TUTAJ.

To jednak nie koniec niespodzianek dla Ciebie! Jeśli chcesz:

• Uzyskać dostęp do prezentacji Scotta Carneya w języku polskim,
• Otrzymać nasz skrypt z porównaniem poszczególnych strategii AT z Harmonic Tradingiem (konkretne i sprawdzone rozwiązania)…

…koniecznie napisz do mnie na fiboteam@gmail.com

Co dalej? To dopiero początek… 🙂 

Jesse Livermore

 „Board boy”

Jesse Livermore urodził się w 1877 roku w Acton, w stanie Massachusetts. Pierwszym i dość drastycznym krokiem prowadzącym go w kierunku niezależności była… ucieczka z domu. Młody Jesse w wieku 14 lat postanowił porzucić nie dające mu perspektyw gospodarstwo rodzinne. Wbrew woli ojca, który zaplanował dla niego życie na farmie, nie mając ze sobą nic więcej poza pięcioma dolarami w kieszeni, wyruszył do Bostonu.

Brak odpowiedniego wykształcenia zrehabilitowała chłopcu praktyka oraz bezpośredni kontakt ze środowiskiem giełdowym już od momentu podjęcia pierwszej pracy. W biurze maklerskim Paine Webber Livermore pracował jako „board boy”, którego zadaniem była zmiana na tablicy notowań giełdowych. Swoich pierwszych własnych inwestycji dokonywał poprzez zakłady bukmacherskie. Wspaniały zmysł oraz duże wygrane szybko jednak uczyniły z niego niepożądanego gościa. Już w wieku piętnastu lat zyski przyszłego tradera osiągnęły w przeliczeniu około 20 000 dzisiejszych dolarów.

Sukcesy i porażki

Po kilku latach Jesse przeprowadził się do Nowego Jorku, gdzie szybko rozpoczął inwestycje na prawdziwej giełdzie. Okres ten zaowocował wypracowaniem własnych reguł i strategii inwestycyjnych których, jak sam później przyznał, nie zawsze się trzymał, co było przyczyną większości poniesionych przez niego porażek.

Krach giełdowy w 1907 roku był dla Livermora okazją na dorobienie się pierwszej fortuny. Inwestycje oparte na krótkiej sprzedaży w warunkach braku kapitału na rynku oraz towarzyszący temu silny spadek cen akcji przyniosły zyski w wysokości ówczesnych 3 milionów dolarów oraz popularność w środowisku giełdowym.

Zarobioną fortuną Jesse nie cieszył się długo. Zaangażowanie w handel bawełną wkrótce doprowadziło go do bankructwa oraz wygenerowało milion dolarów długu na koncie. Kolejne chude lata nie zniechęciły go jednak do działania. Przyczyn swoich niepowodzeń upatrywał przede wszystkim w odejściu od własnych reguł, kierowaniem się opinią innych oraz powiększaniem stratnych pozycji.

Zakończenie I wojny światowej oraz panująca w latach  dwudziestych hossa pozwoliły na odrobienie strat. Był to dla Livermora okres pełen powodzenia oraz prosperity. Umiejętne inwestycje oraz doskonałe wyczucie rynku  pozwoliły mu utrzymać pasmo sukcesów nawet w momencie załamania rozgrzanej spekulacjami koniunktury, które doprowadziło w 1929 roku do wielkiego krachu rozpoczętego „Czarnym Czwartkiem”. W czasie gdy większość milionowych fortun utonęła na fali przeceny doprowadzając do bankructwa wielu niedoszłych milionerów, Jesse Livermore powiększał systematycznie swoją fortunę dorabiając się majątku szacowanego na 100 milionów ówczesnych dolarów. Niestety, nie było mu dane cieszyć się nią długo.

Raz na wozie, raz… 

Rok 1933 zdaje się stanowić początek widocznych problemów osobistych Livermora. Gdy pewnego dnia trader zniknął niespodziewanie, jego zaniepokojona rodzina niezwłocznie zgłosiła sprawę na policję. Następnego dnia Jesse pojawił się na posterunku oświadczając, że stracił pamięć. Wkrótce okazało się, że presja związana z pieniędzmi, nieudanym małżeństwem  oraz silny stres doprowadziły do niebezpiecznej depresji oraz załamania nerwowego.

W roku 1934 Jesse Livermore ogłosił bankructwo. Pomimo wielu domysłów, do dzisiaj nie jest w pełni jasne w jaki sposób spekulant utracił wielomilionową fortunę. W tym okresie wraz ze swoją trzecią żoną postanawiają wyruszyć do Europy. Livermore miał w tym czasie powiedzieć „mam nadzieję uwolnić swój umysł od problemów”.

Niezdolność do odzyskania utraconej fortuny oraz zachęty syna skłoniły go do napisania książki, w której postanowił podzielić się swoim doświadczeniem oraz strategią inwestycyjną. Pozycja „How To Trade In Stocks” została opublikowana w 1940 roku. Niestety, jak się szybko okazało, nie pozyskała sobie sympatii w środowisku giełdowym. Niepowodzenia oraz pogłębiająca się depresja doprowadziły Livermora do ostateczności. 28 listopada tego samego roku, w hotelu Sherry-Netherland na Manhattanie popełnił samobójstwo.

Na zakończenie…

Jesse Livermore pozostawił po sobie szereg pomysłów i metod postrzeganych dzisiaj jako istotny wkład w encyklopedii inwestycyjnych strategii. Pomimo początkowego niepowodzenia, obecnie jego książka zaliczana jest do klasyki w kanonie literatury inwestycyjnej. Sam Livermore zwykł mawiać, że to nie pieniądze dają mu największą motywację do działania, ale fascynacja rynkiem postrzeganym jako „najwspanialsze i najbardziej złożone puzzle jakie kiedykolwiek wynaleziono”. Pokonywanie rynku i składanie w całość jego skomplikowanych elementów, stało się dla niego największym motywatorem i motorem do działania.

„There is only one side of the market and it is not the bull side or the bear side, but the right side.”

“I believe that anyone who is intelligent, conscientious, and willing to put in the necessary time can be successful on Wall Street.  As long as they realize the market is a business like any other business, they have a good chance to prosper.”

“I trade on my own information and follow my own methods.”

“It is what people actually did in the stock market that counted – not what they said they were going to do.”

“It is foolhardy to make a second trade, if your first trade shows you a loss.  Never average losses.  Let this thought be written indelibly upon your mind.”

“The only way you get a real education in the market is to invest cash, track your trade, and study your mistakes…. The examination of a losing trade is tortuous but necessary to ensure that it will not happen again.”

Benjamin Graham

Rozpoczynając serię artykułów dotyczących wybitnych inwestorów giełdowych zastanawialiśmy się, który z nich powinien otworzyć listę  najbardziej znanych i cenionych osobowości. Dążąc do nieustannego doskonalenia się w codziennej praktyce inwestycyjnej często podpatrujemy najlepszych i staramy się uczyć od nich, szukając w ich życiorysach wskazówek, które mogą nam pomóc w rozwoju i ewolucji jako świadomi i skuteczni inwestorzy. Warto zastanowić się przy tym:  kogo w takim razie podpatrywali najwięksi? Czy Warren Buffet miał swojego guru w inwestycjach? 

Trudne początki

Benjamin Graham urodził się 9 maja 1894 roku w Londynie. Niedługo po pierwszych urodzinach jego rodzice postanowili wyemigrować do Stanów Zjednoczonych gdzie planowali rozwinąć rodzinny biznes. Niestety, krótko po przeprowadzce do Nowego Jorku jego ojciec zmarł. Upadek firmy oraz problemy finansowe skłoniły matkę młodego Benjamina do podjęcia inwestycji na giełdzie, gdzie postanowiła ulokować resztę domowych oszczędności. Krach w 1907 roku doprowadził jednak Grahamów do ruiny. Trudna sytuacja materialna skłoniła chłopca do wczesnego podjęcia pracy zarobkowej.

Zdolne dziecko

Graham był dzieckiem niezwykle zdolnym. Posiadał doskonałą pamięć, już w szkole średniej władał sześcioma językami. Wykazywał również zdolności matematyczne. W roku 1914, w wieku 20 lat,  ukończył Columbia University, a wysokie wyniki w nauce (ukończenie studiów z II wynikiem na roku) oraz poważanie jakim cieszył się wśród wykładowców zaowocowało propozycją przyjęcia stanowiska jako pracownik naukowy w trzech katedrach  – matematyki, filozofii oraz filologii angielskiej. Młody absolwent czuł jednak, że jego prawdziwe powołanie leży gdzie indziej.

Podążając za rynkiem

Przygoda Grahama z rynkiem kapitałowym rozpoczęła się objęciem stanowiska w firmie  handlującej obligacjami Newburger, Henderson & Loeb, w której wkrótce został partnerem, osiągając w wieku 25 lat pensję w wysokości 500 tys. USD rocznie.

W 1926 roku nawiązał współpracę z Jeromem Newmanem. Efektem tej kooperacji była firma Graham – Newman Partnership. Okres dobrej koniunktury przedsięwzięcia skończył się wraz z Wielkim Kryzysem w roku 1929. Dzięki konserwatywnej strategii inwestycyjnej spółce udało się jednak przetrwać. W tym ciężkim okresie Benjamin Graham powrócił na Columbia University, gdzie dorabiał jako wykładowca cieszący się wielkim autorytetem. Sytuacja finansowa zmusiła również jego żonę do podjęcia pracy jako nauczycielka tańca.

Praca na uczelni nie tylko pozwoliła Grahamowi odbudować osobiste finanse, ale również usystematyzować własną strategię  inwestycyjną oraz stworzyć grono istotnych zasad. W 1934 roku wraz z Davidem Doddem wydał książkę „Security Analysis”, która do dzisiaj stanowi istotną pozycję wśród literatury traktującej o analizie rynku papierów wartościowych. Warto wspomnieć, że to właśnie w tej pozycji po raz pierwszy pojawiło się pojęcie analizy fundamentalnej. W 1949 roku opublikowana została kolejna pozycja „The Intelligent Investor”, która często nazywana jest Biblią inwestowania. Również i ta praca pozostaje do dzisiaj wartościową skarbnicą wiedzy inwestorów giełdowych.

„Mistrz” i „guru”

Po Wielkim Kryzysie firma inwestycyjna Grahama i Newmana osiągała średnio 17% zwrotu kapitału rocznie dla swoich klientów. Bezpośrednia współpraca obydwu panów zakończyła się w roku 1956, kiedy to Graham przeszedł na emeryturę. W tym samym roku do firmy trafiła aplikacja studenta Benjamina – Warrena Buffetta. Mimo początkowej odmowy młody Buffett nie odpuścił. Został ostatecznie przyjęty na stanowisko z czasem zaprzyjaźniając się z „Mistrzem”, jak określał Benjamina.

Graham wywarł ogromny wpływ na wielu swoich studentów oraz przyszłych inwestorów. Dowodem na to jak wielkim autorytetem cieszył się wśród swoich uczniów może być fakt, że dwóch spośród nich – wspomniany już Warren Buffet uważany dzisiaj z guru w dziedzinie inwestycji oraz finansista i inwestor Irving Kahn – nadali swoim synom imiona Thomas Graham Kahn oraz Howard Graham Buffett.

Inwestor czy spekulant?

Benjamin Graham był pierwszym, który zdefiniował pojęcie „inwestowania” oraz „spekulacji”. Jego zdaniem określenie „inwestor” odnosi się do uczestnika reprezentującego podejście oparte na oczekiwaniach skoncentrowanych wokół wzrostu wartości akcji, który z kolei wynika ze wzrostu wartości wewnętrznej spółki. Dotyczy zatem uczestników rynku, którzy poszukują inwestycji długoterminowych, dla których istotne są perspektywy rozwoju konkretnego biznesu.  W przypadku gdy zakup akcji podyktowany zostaje podążaniem za trendem, z pominięciem oceny rzeczywistej wartości danej spółki, wówczas mamy do czynienia ze „spekulacją”. Spekulant opiera zatem wszelkie swoje decyzje inwestycyjne przede wszystkim na wzroście oraz aktualnych notowaniach, nie uwzględniając faktycznej i racjonalnej wartości walorów.

Na zakończenie…

Benjamin Graham zmarł 21 sierpnia 1976 roku w wieku 82 lat. Reprezentował konserwatywne podejście do inwestycji systematyzując wiele zasad oraz wprowadzając do terminologii istotne zagadnienia, stanowiące istotny fundament analizy rynkowej. Do dziś uważany jest za ojca inwestowania w wartość. Jego tropem podąża dzisiaj wielu szanowanych inwestorów giełdowych z niekwestionowanym królem parkietu Warrenem Buffettem na czele.

„To achieve satisfactory investment results is easier than most people realize; to achieve superior results is harder than it looks.”

“The stock investor is neither right nor wrong because others agreed or disagreed with him; he is right because his facts and analysis are right.”

“The essence of investment management is the management of risks, not the management of returns.”

George Soros

Filozof, który złamał Bank Anglii. Filantrop wzbudzający podziw, a jednocześnie wielokrotnie krytykowany finansista, zwany największym spekulantem w historii. W jaki sposób dorobił się swojej ogromnej fortuny i dlaczego wciąż wzbudza kontrowersje? Zapraszamy do zapoznania się z sylwetką George’a Sorosa.

Pod zmienionym nazwiskiem…

György Schwartz urodził się w 1930 roku w Budapeszcie w rodzinie węgiersko – żydowskiej. Jego ojciec, więzień wojenny w okresie I wojny światowej, był pisarzem posługującym się językiem esperanto, którego to uczył swego syna od urodzenia. Ciężki czas Holocaustu przyszły spekulant przetrwał dzięki fałszywym dokumentom. Soros przyznał wiele lat później, jak wielką ostrożność musieli zachowywać jego rodzice, w związku z żydowskimi korzeniami rodziny. Lata okupacji niemieckiej na Węgrzech były dla niego jednocześnie okresem kiedy to podejmował pierwsze próby handlu walutą.

Fałszywe dokumenty załatwione przez ojca oraz nowe nazwisko pozwoliły Sorosowi wyrwać się z okupowanej ojczyzny i korzystając z okazji odbywającego się kongresu młodych esperantystów, w roku 1947 wyemigrował do Wielkiej Brytanii. Dzięki finansowej pomocy swojego wuja, rozpoczął naukę w London School Of Economics. W tym okresie, jako student oraz uczestnik wykładów Karla Poppera, silnie zainteresował się filozofią, z którą pragnął związać swoje życie w przyszłości. Wkrótce jego głównym celem stało się zarobienie pieniędzy, które pozwoliłyby mu oddać się swoim prawdziwym zainteresowaniom w tej dziedzinie.

Od filozofa do finansisty 

Po ukończeniu studiów w 1952 roku Soros podjął pracę w jednym z londyńskich banków. Wielka Brytania miała stać się jednak tylko przystankiem na drodze jego kariery. W 1956 roku podjął decyzję o ponownej emigracji. Wyjazd do USA miał pomóc aspirującemu filozofowi w zdobyciu pracy, która poprowadzi go do realizacji pasji jaką zaszczepił w nim Karl Popper.

Niedługo po przyjeździe do Nowego Jorku podjął pracę dla F.M. Mayer, gdzie pozostał zatrudniony do 1959 roku, kiedy to przyjął posadę analityka w  Wertheim & Co. Sukcesy zawodowe oraz stanowisko wiceprezesa w Arnhold and S. Bleichroeder, które piastował w latach 1963 – 1973 przyczyniły się do silnego zaangażowania oraz entuzjazmu w stosunku do rynków finansowych. Popchnęło to Sorosa do podjęcia kolejnego wyzwania, którego skutkiem było powstanie funduszu hedgingowego Soros Fund Management. Wkrótce przekształcił się on w Quantum Fund. Współprowadzony z Jimem Rogersem fundusz w ciągu dziesięciu kolejnych lat osiągnął zyski w wysokości 4000%. Stanowiły one ogromną składową fortuny niedoszłego pisarza i filozofa.

„Człowiek, który złamał Bank Anglii”

Wielkich pieniędzy i popularności Soros dorobił się między innymi dzięki inwestycjom w akcje przedsiębiorstw stojących przed groźbą bankructwa w okresie kryzysu rynkowego. Kierując się filozofią Karla Poppera, ryzykował inwestycje w niepewne aktywa zakładając rychły wzrost ich wartości. Założenia te oparte były na przekonaniu o sile owych przedsiębiorstw, która to przejawiała się zdolnością do generowania zysku pozwalającego przetrwać najtrudniejszy okres w gospodarce.

Prawdziwy rozgłos przyniosły jednak Sorosowi spekulacje walutowe dokonane w latach ’90. W roku 1992 jeden z głównych zarządzających funduszem Sorosa odkrył silne przewartościowanie funta szterlinga. Funkcjonująca w tym okresie jednostka rozliczeniowa Europejskiego Systemu Monetarnego (ECU) przyjęta w rozliczeniach międzybankowych wymagała od państw europejskich utrzymywania wobec niej sztywnych kursów walutowych. Nieadekwatny z punktu widzenia warunków gospodarczych kurs wymiany funta względem ECU zachęcił Sorosa do podjęcia działań i spekulacji na tej walucie w oczekiwaniu na zniżkę. Zaangażowanie w tą akcję ponad 10 miliardów dolarów przyczyniło się do wyczerpania rezerw walutowych broniącego się Banku Anglii, dewaluację brytyjskiej waluty oraz ostatecznie wycofanie funta z Mechanizmu Kursów Walutowych (ERM II). Od tego wydarzenia Soros nazwany został „człowiekiem, który złamał Bank Anglii”.

Nie była to jedyna spektakularna interwencja spekulacyjna z udziałem Sorosa. Kilka lat później miało dojść do kolejnych akcji przeprowadzonych na bazie azjatyckiego kryzysu. Ataki podjęte w 1997 roku na tajlandzką walutę przyczyniły się do silnej krytyki spekulanta ze strony ówczesnego premiera Malezji Mahathira bin Mohammada. Sam Soros pogłębiał kontrowersje na swój temat. Dorabiając się ogromnej fortuny na szeroko zakrojonych transakcjach walutowych, zwykł twierdzić, że panujący system spekulacji finansowych stanowi istotnie problem niesprzyjający sytuacji wielu krajów rozwijających się. Ta opinia tym silniej oddziaływała na jego krytyków, którzy sposób gromadzenia fortuny Sorosa uważali za wysoce nieetyczny.

Kolacja na Manhattanie 

W 2011 roku Soros postanowił zakończyć swoją karierę jako zarządzający funduszem hedgingowym, co bezpośrednio wiązało się z nowymi regulacjami dotyczącymi przepisów działalności branży hedgingowej w USA. Od tej pory jego fundusz miał gromadzić jedynie środki rodzinne oraz należące do prowadzonych przez niego organizacji.

Warty napomnienia jest również stosunek Sorosa do ostatniego kryzysu finansowego oraz sytuacji w granicach Unii Europejskiej. Słynny spekulant wyraził opinię, że właściwą drogą zapobiegającą pogarszającym się warunkom ekonomicznym powinno stać się bankructwo zadłużonej Grecji. Wiele kontrowersji wywołało również wydarzenie z lutego 2010 roku, kiedy to kadra jego firmy wzięła udział w słynnej już „kolacji na Manhattanie”. Wydarzenie to miało służyć dyskusji menadżerów funduszy hedgingowych, którzy zastanawiali się nad możliwościami zarobku opartymi na spekulacjach przeciw walucie UE oraz obligacjom rządowym Grecji.

Filantrop na szeroką skalę 

Pomimo niejednoznacznych opinii, które często pojawiają się w kontekście metod zarabiania pieniędzy przez Sorosa, niewątpliwie człowiek ten od dawna znany jest ze swojej działalności charytatywnej. Jego zaangażowanie w tej materii da się zauważyć w działaniach podejmowanych w wielu krajach na świecie. Już pod koniec lat ’70 podejmował akcje finansowe w RPA, mające na celu wsparcie tamtejszych studentów oraz umożliwienie im podejmowania studiów w murach University of Cape Town. Jest on również przewodniczącym w Open Society Institute, utworzył wiele organizacji charytatywnych działających obecnie w ponad 50 krajach. W ostatnich latach ta zakrojona na szeroką skalę sieć instytucji przekazywała ponad 400 milionów dolarów rocznie na prowadzone przez siebie projekty. W Polsce jego działalność koncentruje się na Fundacji im. Stefana Batorego, która podejmuje aktywność w ramach przedsięwzięć na rzecz dobra publicznego.

Poza tak hojnymi wydatkami na rzecz działalności dobroczynnej, Soros nie szczędził również pieniędzy na walkę z polityką i prezydenturą George’a W. Busha. Szacuje się, że na ten cel przeznaczył w sumie 15,5 miliona dolarów, deklarując jednocześnie, że usunięcie Busha ze stanowiska głowy państwa to dla niego „sprawa życia i śmierci”.

Na zakończenie…

George Soros, pozycjonowany w 2012 roku na 22 miejscu listy najbogatszych ludzi na świecie magazynu Forbes, jest jedną z najbardziej znanych współczesnych osobowości w świecie finansów. Jego spektakularny sukces to w dużej mierze efekt przyjętego światopoglądu i sposobu myślenia, które ukształtowane zostały w efekcie osobistych doświadczeń bezpośrednio powiązanych z okresem II wojny światowej oraz głębokiego zainteresowania filozofią, którą pragną włączyć w swoje codzienne życie. W jego pisarskim dorobku znaleźć można kilkanaście pozycji książkowych, wśród których warto wymienić „Alchemię Finansów”, czy „Nowy paradygmat rynków finansowych”. Pomimo wielu kontrowersji krążących wokół największego spekulanta w historii z pewnością trudno odmówić mu dwóch rzeczy – szczodrości oraz wyjątkowego wyczucia w zakresie spekulacji.

„Stock market bubbles don’t grow out of thin air. They have a solid basis in reality, but reality as distorted by a misconception.”

„The financial markets generally are unpredictable. So that one has to have different scenarios… The idea that you can actually predict what’s going to happen contradicts my way of looking at the market.”

„The worse a situation becomes the less it takes to turn it around, the bigger the upside.”

„I’m only rich because I know when I’m wrong…I basically have survived by recognizing my mistakes.”

„Once we realize that imperfect understanding is the human condition there is no shame in being wrong, only in failing to correct our mistakes.” 

„The hardest thing to judge is what level of risk is safe.” 

Trading wg Victora Sperandeo…

The post Mistrzowie rynków finansowych first appeared on Fibonacci Team School.

Książkę Stevena Warda przeczytałem niedawno. Po czym ponownie ją przeczytałem. Wiem, że będę ją czytał wielokrotnie. Problem psychologii zgłębiam od samego początku obecności na rynku tzn. ponad 20 lat. Ogólne akademickie opracowania nie traktują sprawy kompleksowo, a tak właśnie jest w tej niezbyt  grubej – w stosunku do akademickich opracowań – książce. Co ważniejsze widać, że autor książki rozumie problem „ciśnienia wywieranego przez rynek” na człowieka. Autor szkolił traderów dla największych instytucji finansowych świata. Sam przyszedł do nich ze świata sportu, gdzie pracował z najlepszymi. Jednak by poznać jakie ciśnienie i emocje są wywierane w handlu na rynkach finansowych sam jakiś czas inwestował. Autor tworzy specjalistyczne programy szkoleniowe zarówno dla traderów instytucjonalnych jak i indywidualnych. W książce jest widoczne takie właśnie metodyczne podejście. Nie ma takich rad jak w innych – musisz pracować nad dyscypliną, tylko rozpisane krok po kroku jak nabyć daną cechę, która przybliży tradera do sukcesu.

Wielu podnosi argument, że to książka dla zaawansowanych i średnio zaawansowanych. Absolutnie nie podzielam tego poglądu. To książka dla każdego, kto chce inwestować z powodzeniem na rynkach finansowych. Uważam, że to nie jest tak, że na początku inwestor musi przemęczyć się sam i zrobić ileś kosztownych błędów. W życiu nikt tak nie robi, chirurg na początku swej kariery operuje pod okiem doświadczonego mentora. Podobnie jest w wojsku, tak samo na studiach ludzie są uczeni postępować prawidło od samego początku. Dlatego uważam, że każdy kto chce inwestować powinien zacząć właśnie od tej książki , a potem kupić podręczniki do inwestowania. Badania nie są jednoznaczne, ale wszystkie pokazują, że najistotniejszą częścią, stanowiącą ponad połowę składowej sukcesu jest psychologia. W zależności od badań zarządzanie kapitałem to od 10- 20 %, a strategia to od 5-15 %. Co z tego, że mamy doskonały plan lub system, który generuje ponadprzeciętne wyniki skoro nie jesteśmy w stanie go wykonać. Czemu nie jesteśmy w stanie bo leży dyscyplina lub szerzej psychologia inwestora/tradera. Książka ta odpowiada jak to zrobić. Nie musimy czytać 2000 str. , autor widzę wraz z ćwiczeniami zawarł na 300 stronach.

Książka zawiera 35 strategii radzenia sobie z problemami jakie napotyka się w handlu na rynkach finansowych. Zwykle trader nie ma aż tylu problemów na rynkach, a jedynie kilka. Ćwiczyć jednak trzeba bowiem problemy opisane stanowią część egzystencjalną każdego człowieka. Zasady tradingu są bardzo łatwe do nauczenia, z wykonaniem jest jednak dużo gorzej, gdyż natura zaopatrzyła nas w bagaż mentalny , który nie jest przydatny na rynkach finansowych.

Istotnym faktem jest to, że nie trzeba znać języka psychologii, napisana jest tak by każdy zrozumiał. Rozdziały są niedługie, zwięzłe, zaopatrzone w ćwiczenia pomagające osiągnąć cel. Nie ma trenera, który dopilnuje więc by osiągnąć poziom profesjonalisty lub eksperta trzeba znaleźć trochę samodyscypliny. To jedyny mankament tej książki.

Autor nie ukrywa by stać się odnoszącym sukces inwestorem, spekulantem czy też traderem musisz mieć odpowiednie nastawienie. Oczywiście omawia jak to nastawienie zmienić i jakich to kroków wymaga. Musi temu wszystkiemu towarzyszyć odpowiednie zaangażowanie, jak to osiągnąć – autor podaje gotową receptę. Każdy , kto chce handlować z sukcesem musi mieć strategię, która daje przewagę. Jak to zrobić to jeden problem, a potem drugi jak ją konsekwentnie stosować. Tutaj właśnie ze swoimi radami wkracza autor. Bowiem musimy przejść od tego, że czasem wychodzi transakcja, coraz częściej aż wchodzi nam w krew i jest to nasz nawyk. Właśnie powtarzalność jest tym elementem, który cechuje  inwestorów sukcesu.

Techniki koncentracji – oczywiście to cecha, która jest bardzo istotna w krótkim horyzoncie inwestycyjnym.  Odpowiedź jak sobie radzić z presją, która jest nieodłącznym elementem działalności na rynku. To wszystko elementy z którymi każdy inwestujący spotyka się na rynku. Odpoczynek to niezbędny element sukcesu, autor również prowadzi nas poprzez ten składnik sukcesu, zwracając uwagę na to jak zarządzać siłą i energią w tradingu.

Stratne transakcje, pomyłki oraz porażki muszą być dla nas jedynie informacją zwrotną , mówiącą co należy poprawić by wszystko działało jak należy.

Zasadzki jakie zastanawia na nas seria strat jak i sukcesów jest poważna, oba zagrożenia są odmienne lecz równie niebezpieczne. Sposób poradzenia sobie z tymi zasadzkami to jedna z najpoważniejszych przeszkód. Jak to osiągnąć , im wcześniej tym lepiej bo te zasadzki czekają na każdego z nas.

Część II prowadzi nas poprzez zmagania z własnymi słabościami i tymi wszystkimi obciążeniami biologicznymi, w które nas zaopatrzyła natura. Droga wskazana przez autora jest tak opisana by doprowadzić nas do mety z napisem sukces.

Ostatnia III część to już praca nad samym sobą. Przypomina często pracę z zawodowymi sportowcami: statystyki, szlifowanie umiejętności, poprawianie, taktyka oraz podnoszenie się o ten mały kawałek, który powoduje, że ktoś na mecie jest pierwszy. 

Książka ze wszech miar godna polecenia. Opisuje wszystkie niezbędne elementy w tradingu wysokiej jakości. Opowiada jakie czekają na Ciebie zasadzki, jak sobie z nimi radzić i jak się wnieść o poziom wyżej. Przeczytałem ok 400 książek z psychologii i około 140 z tematyki szeroko rozumianego tradingu. Książka Steve’a Warda w oby kategoriach jest na pierwszym miejscu. Również w klasyfikacji łącznej zajęła pierwsze miejsce. Przeczytałem dwa razy i czytam znowu.

Trening to codzienność i tak należy postępować z tą lekturą, a mówi co trenować, kiedy trenować, jak to robić jak również kiedy odpocząć. Godna polecenia z najwyższą możliwą oceną.   

Bardzo zachęcające jest zdanie na 23 stronie, które brzmi „Ta książka to podręcznik zawierający praktyczne wskazówki oraz konkretne strategie, które możesz wprowadzić do swojego tradingu od zaraz”. Sprawdźmy zatem te konkretne strategie…

Pierwsza strategia opisuje 3 fazową transformację stawania się skutecznym traderem. Bardzo dobrze czyta się wskazówki praktyków, czyli dochodzenie do momentu przełomowego w karierze tradingowej na przykładzie konkretnych osób. Już na tym etapie możemy zauważyć pewne podobieństwa. Diagram na stronie 34 pokazuje w bardzo trafny sposób proces rozwoju tradera. Na zakończenie każdego rozdziału przedstawiane są w punktach praktyczne strategie, które stanowią swego rodzaju podsumowanie konkretnych zagadnień.

Kolejne rozdziały zawierają elementy motywacji (identyfikacja rodzaju motywacji), tworzenia wizji sukcesu oraz odpowiedniej projekcji umysłu.

Czym jest to ostanie? Wg Steve’a aspekty ludzkiego życia można opisać w 5 podstawowych elementach:

• Zdrowie/sprawność fizyczna,
• Bogactwo/dobra materialne,
• Kariera/osiągnięcia,
• Rozwój osobisty/uczucie społecznego spełnienia,
• Związki osobiste/rodzina.

„Stawianie precyzyjnie sformułowanych celów i ich zapisywanie wywiera niesamowity wpływ na poziom twojego tradingu”.

Strategia nr 5 opisuje model TRADE polegający na planowaniu i realizacji naszych celów w 5 krokach:

1. T
2. Rzeczywiste powody.
3. A
4. Do roboty!
5. E

W kolejnych odsłonach poznajemy elementy z jakich powinna być zbudowana optymalna strategia transakcyjna. Indywidualizm, jak i odpowiednie cechy charakteru, którymi kierujemy się często w wyborze optymalnego dla nas stylu inwestycyjnego, bardzo dobrze opisuje zdanie za strony 81: „Nie istnieje żadna magiczna formuła tradingu…, to znaczy istnieje, ale dla każdego wygląda ona nieco inaczej”.

Bardzo ciekawa tabela prezentująca elementarne pytania, na które każdy trader powinien znać odpowiedź, znajduje się na stronie 91. Każda sekwencja zawiera w sobie dodatkowe pytania pomocnicze (np. Sekcja – Otwarcie pozycji; Pytania pomocnicze – Jakie powody przemawiają za zrealizowaniem transakcji, wiarygodność sygnału, korzystny stosunek RR, historycznie potwierdzona skuteczność sygnału).

Kolejne części (rozdziały) opisują m.in.:

• Sposób przygotowania się do początkowych godzin sesji,
• Tworzenie sprzyjającego otoczenia do tradingu,
• Czym jest dyscyplina oraz odpowiedni stan umysłu.

Najbardziej praktyczna z całej książki jest część druga, czyli m.in. techniki koncentracji, sposoby radzenia sobie ze stresem w trudnych sytuacjach oraz przede wszystkim praktyczne case study, które przedstawiają konkretny problem (z życia wzięty) i proponowany sposób rozwiązania. Niektóre sytuacje należy przeczytać kilkukrotnie, aby maksymalnie wczuć się w odpowiednią rolę, po to aby spróbować samemu znaleźć najlepsze wyjście.

Każdy kto choć raz doświadczył czym jest Syndrom Boga powinien przeczytać strategię 18 oraz 19. Ponadto, autor w bardzo przystępny sposób tłumaczy czym jest niepewność na rynkach finansowych i dlaczego pewne nawyki należy zwyczajnie w sobie wyrobić, zaakceptować.

Steve Ward w 3 części swojej książki wyraźnie zachęca do prowadzenia dziennika transakcyjnego, prowadzenia statystyk na temat swoich transakcji oraz oceny wcześniejszych analiz. Na stronie 237 przedstawiony jest w punktach przykładowy proces oceny osiąganych wyników.

Ostatnie rozdziały książki podkreślają jak istotny w całym procesie decyzyjnym jest czynnik stresu. Autor przedstawia na przykładzie swoim oraz traderów z jakimi współpracuje najczęstsze błędy popełniane w sytuacjach, gdzie to emocje biorą górę, a logiczne myślenie odchodzi na drugi plan.

Książka kończy się znanym cytatem Winstona Churchill’a: „Nigdy, ale to przenigdy nie poddawaj się”.

Niezwykłe złudzenia i szaleństwa tłumów
– Charles Mackay

Absolutna klasyka i najczęściej wznawiana książka dotycząca inwestowania. Wspaniała i niezwykle barwna opowieść o gorączkach spekulacyjnych, jakie wydarzyły się w XVII i XVIII wieku w Holandii, Francji i Anglii. Holenderska tulipomania, w czasie której cebulki tych kwiatów cenione były wyżej niż złoto, kolejne emisje akcji fikcyjnych spółek (także powołanych w celu „urzeczywistnienia przedsięwzięć szlachetnych, choć niewiadomych”) wykupywane na pniu przez tłumy we Francji i Anglii pokazują, że rynki finansowe zawsze były domeną namiętności, ryzyka, spekulacji i gwałtownych krachów.

Przykładem panujących wówczas emocji mogą być perypetie człowieka, który uznał w pewnym w momencie ten owczy pęd za wariactwo i wycofał się, biorąc 7 tysięcy funtów zysku, ale później uległ powszechnej gorączce, ponownie kupił akcje i zakończył całą inwestycję ze stratą 20 tysięcy funtów. Istota ludzka jest ułomna, podległa irracjonalnym pobudkom i presji tłumu. A człowiekiem tym był Izaak Newton.

Financial Times uznał tę książkę za jedną z dziesięciu najlepszych książek wszech czasów poświęconych tematyce inwestycyjnej, ale jest to lektura nie tylko dla osób zainteresowanych rynkami finansowymi. Ten esej z pogranicza ekonomii, historii, socjologii i psychologii przeczytają z uwagą wszyscy ci, którzy chcą wejrzeć głębiej w niezmienną, jak się okazuje, naturę ludzką.

Książka została opublikowana w 1841 roku pod tytułem Memoirs of Extraordinary Popular Delusions. Przekład polski oparty jest na wydaniu z 1996, John Wiley & Sons, Inc., obejmującym rozdziały dotyczące spekulacji na rynkach finansowych.

„Najlepsza książka o psychologii zbiorowości i rynkach finansowych”, „Najważniejsza książka dla każdego inwestora”, „Pierwsze miejsce na sporządzonej przez »Financial Times« liście dziesięciu książek wszech czasów poświęconych tematyce inwestycyjnej” – takie laury od wielu już lat zbiera praca Charlesa Mackaya*. Od czasu pierwszego wydania w 1841 roku wznawiana była wielokrotnie, a przedmowy do kolejnych wydań pisali między innymi Peter Bernstein, Norman Stone czy jeszcze w latach trzydziestych znany finansista Bernard Baruch, któremu lektura tej książki pozwoliła podobno zbić fortunę podczas kryzysu giełdowego na Wall Street w 1929 roku. Spośród dzisiejszych sławnych postaci świata finansów także John Templeton uznaje ją za najważniejszy poradnik inwestora.

Niezwykłe złudzenia i szaleństwa tłumów przywoływane są przez komentatorów przy każdym większym zawirowaniu finansowym, a nawet przy okazji zachowań zbiorowych niewiele mających wspólnego ze światem współczesnych finansów, jak moda na żółwie ninja, rosnąca popularność kasyn czy reakcje na pojawienie się komety Halleya*. Przedmiotem opisu Mackaya są wydarzenia z lat 1717–1721 we Francji i Anglii, krajach, które zmagały się z bardzo wysokim zadłużeniem publicznym i ucierpiały na skutek remediów, jakie próbowano zastosować, by uporać się z tym problemem. Francja tych lat to okres regencji Filipa Orleańskiego, który objął rządy w państwie zadłużonym przez Ludwika XIV. W otoczeniu regenta pojawił się wówczas Szkot Law, który nakłonił go do wprowadzenia systemu opartego na papierowym pieniądzu oraz emisji akcji kompanii, która miała się wzbogacić na zamorskim handlu z Luizjaną. Francję ogarnęło szaleństwo zakupów akcji, których cena od wartości nominalnej 500 liwrów doszła do 18 000. Na kolejne subskrypcje akcji zapisywali się wszyscy, także inwestorzy z innych krajów. Zainteresowanie to musiało być dość duże, ponieważ angielski ambasador we Francji słał do swojego kraju prośby, by coś zrobić dla podjęcia rywalizacji z Lawem i zahamowania odpływu kapitału z Anglii.

Mimo że francuska bańka rychło prysła, Anglicy podjęli to wyzwanie i ich kraj ogarnęło podobne szaleństwo nabywania akcji, przede wszystkim Kompanii Mórz Południowych, powołanej dla handlu z hiszpańską Ameryką i redukcji długu publicznego, ale także akcji rozmaitych spółek zakładanych często przez oszustów, którzy korzystali z panującej atmosfery, by wyciągać pieniądze od naiwnych obywateli. Centrum spekulacji przeniosło się do Anglii i teraz tu płynął kapitał z całej Europy. Francuski bankier Martin, kupujący udziały w Kompanii Mórz Południowych, stwierdził melancholijnie: „Skoro wszyscy inni zwariowali, to trzeba ich w pewnej mierze naśladować”*. Ceny akcji wzrosły ponad dziesięciokrotnie, ale także i ten spekulacyjny balon wkrótce pękł, co doprowadziło do bankructwa wielu ludzi i procesów sądowych wytaczanych osobom oskarżanym o przygotowanie całego przedsięwzięcia i świadome manipulowanie kursami akcji Kompanii Mórz Południowych.

O wszechwładzy tego szaleństwa nad umysłami Anglików świadczyć może historia sir Izaaka Newtona. Ten sławny uczony także miał akcje Kompanii Mórz Południowych i sprzedał je w pewnym momencie ze stuprocentowym zyskiem w wysokości 7000 funtów. Ale kurs nadal rósł. Kiedy gorączka związana z masowym kupowaniem tych akcji sięgnęła zenitu, Newton nie wytrzymał i raz jeszcze je kupił, tyle że tym razem na szczycie notowań. Stracił na tym 20 000 funtów i do końca życia nie pozwalał, by wymawiano przy nim nazwę Kompanii Mórz Południowych. To przy tej właśnie okazji wygłosił sławne słowa: „Mogę obrachować ruchy ciał niebieskich, ale nie szaleństwo ludzi”**. Obrachować szaleństwo ludzkie jest rzeczywiście trudno, wiadomo jedynie, że kiedy wielu ludzi kupiło akcje, windując tym samym ceny, to niewielu pozostało chętnych, by je nadal kupować i pchnąć kurs jeszcze wyżej, i w rezultacie doszło do krachu.

Trzecim z kryzysów finansowych opisywanych przez Mackaya jest najbardziej może znany i najwcześniejszy z nich – tulipanomania w Holandii z lat 1634–1637, podczas której ludzie spieniężali cały swój majątek, by kupować cebulki rzadkich tulipanów. I choć dziś można spotkać opinię, że astronomiczne ceny cebulek tych kwiatów były w pełni uzasadnione ze względu na możliwość założenia dzięki nim hodowli, która w przyszłości będzie przynosić duże zyski*, było to z pewnością bezprecedensowe wydarzenie w samej Holandii i całej ówczesnej Europie. Opisy przypadków, w których „rozsądne narody rzucają się w otchłań hazardu i niemal ryzykują swe istnienie” – jak pisał Mackay w przedmowie do drugiego wydania swej pracy – mają nie tylko walor kronikarstwa historycznego, o czym świadczyć może niesłabnąca popularność tych stronic na Wall Street. Masowe emocje ludzkie wyzwalane nadzieją szybkich i łatwych zysków i następujące po nich nieuchronnie spektakularne krachy to zjawiska znane i dzisiaj, by przywołać piramidę Mawrodiego z Rosji czy perypetie związane ze sprzedażą akcji dużego banku na warszawskiej giełdzie. Ten tekst z pogranicza historii, socjologii, psychologii i ekonomii zachowuje swą ważność, ponieważ odsłania niezmienną, jak się raz jeszcze okazuje, naturę ludzką.

Świece japońskie i analiza wykresów cenowych
– Steve Nison

Każda osoba, która zaczyna interesować się analizą techniczną, dochodzi do etapu, w którym to spotyka się z tzw. świecami japońskimi. Na samym początku dziwnie wyglądające biało/czarne słupki są niezrozumiałe oraz mogą wydawać się czymś pozbawionym logiki. Nic bardziej mylnego. W świecach tych zawartych jest wiele cennych informacji dotyczących emocji towarzyszących ludziom na rynku oraz prawdopodobnych miejscach, w których to dojdzie do wyhamowania impetu macierzystego trendu czy tez całkowitej zmiany tendencji.

W związku z tym wszystkim osobom rozpoczynającym inwestowanie na rynku Forex mogę polecić książkę pod tytułem ,,Świece japońskie i analiza wykresów cenowych” autorstwa Steve’a Nisona, będącego szkoleniowcem w New York Institute of Finance oraz jedną z pierwszych osób uhonorowanych tytułem Chartered Market Technician.

Książka ta napisana jest prostym językiem i  zawiera wiele graficznych egzemplifikacji umożliwiających lepsze zrozumienie omawianych w niej treści. Skierowana jest przede wszystkim do początkujących inwestorów, ale także i  doświadczeni traderzy znajdą w niej wiele interesujących kwestii.

Moim zdaniem ogromnym atutem całej książki jest sposób, w jaki Steve’a Nisona wprowadza czytelnika w świat świec japońskich. Na samym początku ukazuję on  genezę tytułowych świec, potem w bardzo szczegółowy sposób przedstawia ich budowę oraz opisuje podstawowe formacje takie jak „wisielec” czy „młot”.

Bardzo duży nacisk kładzie przy tym na pewne niuanse, które są pomijane w powszechnie dostępnych opracowaniach oraz opisuje  dodatkowe czynniki wpływające na wiarygodność  danej formacji jak np. stopień penetracji świecy popytowej przez świecę podażową w przypadku zasłony ciemnej chmury, czy wysoki wolumen wzmacniający wydźwięk objęcia hossy.

Autor wprowadzając odbiorcę w tajniki świec japońskich, odwołuję się także do klasycznych zagadnień związanych z analizą techniczną takich jak: zasada  zmiany biegunów, średnie ważone i ruchome  oraz oscylatory typu RSI i MACD.

Ponadto ukazuje mocne poziomy wsparcia i oporu wynikające z poziomów Fibonacciego potwierdzonych przez określone świece japońskie.

Podsumowując uważam ze dzieło to jest obowiązkową pozycja dla każdego tradera, który pragnie odnosić sukcesy na giełdzie oraz stanowi swego rodzaju ,,biblię wykresów świecowych” Zważywszy na to, iż świece japońskie doskonale sprawdzają się zarówno na rynkach terminowych, jak i kapitałowych mogę gorąco polecić tę książkę oraz zachęcić do dokładnego przeanalizowania  zawartych w niej treści.

Strategie inwestycyjne o wysokim prawdopodobieństwie sukcesu – Robert Miner

Ostatnio miałem przyjemność zapoznać  się z bardzo interesującą książką pt. ,, Strategie inwestycyjne o wysokim prawdopodobieństwie sukcesu”. Jej autorem jest znany na całym świecie analityk, trader i założyciel firmy Dynamic Traders Robert Miner. Jest on zwolennikiem analizy technicznej, a tak dokładnie Teorii fal Elliotta, metodologii Fibonacciego oraz geometrii rynku.

Książka ta od postaw wprowadza czytelnika w cały proces przeprowadzenia transakcji:

 – Pokazuje przy użyciu jakich narzędzi zidentyfikować newralgiczny poziom cenowy.

 – Następnie ukazuje gamę czynników stanowiących potwierdzenie dla danego setupu.

 – Skupia się też na kwestii pomijanej przez wielu inwestorów, a wiec na prawidłowym prowadzeniu otwartej już pozycji.

Ponadto Robert Miner łączy aspekty geometrii rynkowej z proporcjami czasowymi wynikającymi z ciągu Fibonacciego. Umiejętność ta jest niezwykle przydatna przy inwestycjach długoterminowych oraz proklamowana była m.in przez Carolyn Boroden. Pozwala ona z bardzo dużą dokładnością określić poziom cenowy, w którym powinno dojść do zmiany macierzystego trendu oraz podać przedział czasowy, w którym to nastąpi.

Moją szczególną uwagę przykuła strategia wejścia w pozycje opierająca się na zasadzie zmiany trendu momentum w podwójnych dyferencjałach czasowych.

Granie pod strefy wykupienia/wyprzedania, czy tez dywergencje sprawdza się jedynie podczas konsolidacji. W trakcie silnego impulsu techniki te przynoszą wiele błędnych sygnałów. Dlatego też uważam, że sposób interpretacji oscylatorów przyjęty przez Roberta Minera jest bardzo dobrym narzędziem pozwalającym ocenić wiarygodność setupów nawet podczas silnych ruchów rynkowych.

Podsumowując polecam tą książkę każdej osobie, która pragnie wgłębić się w arkany tradingu oraz zrozumieć mechanikę rynku. Zważywszy na bardzo szeroką tematykę stanowi ona idealną pozycje zarówno dla osób pałających się Teorią fal Elliotta jak i metodologią Fibonacciego.

Zawód inwestor giełdowy – Alexander Elder

Po raz pierwszy przeczytałem tę książkę w 1998 r. Okładka odpadła, a kartki są zabrudzone. Żadna inna książka z mojego księgozbioru nie przedstawia sobą takiego obrazu. Sam ten obraz stanowi  najlepszą rekomendację. To pozycja po którą człowiek związany z handlem na rynkach będzie sięgał wielokrotnie.

Książka jest napisana przez zawodowego inwestora, a zarazem psychiatrę. Właśnie zawodowe umiejętności pozwoliły na położenia nacisku na rzeczy najistotniejsze czyli na psychologię , taktykę zawierania transakcji oraz psychologię tłumu. To bezwzględna walka, gdzie jesteś przeciwko wszystkim, a wszyscy są przeciwko Tobie i chcą zabrać tak Twoje pieniądze jak ty chcesz wejść w posiadanie ich środków. Opisany jest proces dochodzenia do stania się takim inwestorem sukcesu. Proces niełatwy, wymagający zaangażowania, pracy i dyscypliny.  

Autor przedstawia pułapki jaki czekają na każdego inwestującego na rynku, pułapki, które wynikają z aspektów biologicznych człowieka. Wskazuje wprost, że inwestowanie na rynkach finansowych to gra o sumie ujemnej, a nie jak przedstawia to biznes inwestycyjny miejsce łatwego wzbogacenia się. Nie kryje przed czytelnikiem faktu by stał się odnoszącym sukcesy inwestorem to musi spędzić odpowiednia ilość czasu na nauce. Ba namawia nawet by od razu zmienił swoje zapatrywanie na rynki i to, że będzie uczył się cały czas i że będzie inwestorem nawet za dwadzieścia lat.  I tak przytacza znaną większości ludzi zasadę 10 tys. godzin by stać się ekspertem. Wszystko w rękach czytelnika. Nie jest to obietnica szybkich pieniędzy i miłej niezapomnianej przygody.

Książka wprowadza inwestora w tajniki sztuki inwestowania. Nie ma znaczenia jaki jest horyzont inwestycyjny tradera, przekaz jest uniwersalny. Przedstawione są aspekty techniczne inicjowania pozycji, zleceń obronnych stop-loss, stop-zero, prowadzenia pozycji oraz miejsc gdzie należy zacisnąć zlecenia stop by chronić zyski. Strategie inwestycyjne przedstawione w książce są tak różnorodne i oparte na wielu technikach i wskaźnikach, że zasadniczo jest to najbardziej uniwersalne podejście. Każdy z nas ma pewne preferencje i szansa, że znajdzie w książce Eldera coś dla siebie jest duża.

Każda z technik inwestycyjnych jest zaopatrzona w metaforę tak by czytelnik jak najwięcej z książki zapamiętał. Wiele technik przedstawionych w książce przeszły próbę czasu, tak niewiele autor nie musiał wiele zmieniać wielu rozdziałów książki. Autor prowadzi czytelnika przez meandry sztuki tradingu przedstawiając koncepcje jak również antykoncepcje tzn mówi co robić, ale również czego nie robić.

Książka ma charakter modułowy, na których opiera się handel na rynkach finansowych: psychologia, system transakcyjny oraz zarządzanie ryzykiem i pieniędzmi. Dwa pierwsze rozdziały to psychologia. Autor kładzie nacisk na to jak wyglądają naturalne ludzkie reakcje oraz na to co musi zrobić inwestor, który chce osiągnąć sukces.

Następnych sześć rozdziałów poświęcono taktyce handlowej, analizie wykresów, strategiom inwestycyjnym, taktyce zawierania transakcji jak również interpretacji tego co przedstawia wykres oraz tego jakie kroki winien podjąć inwestor chcący być zwycięzcą w tym wyścigu do pieniędzy. W sposób profesjonalny potraktowana jest kwestia zarządzania ryzykiem, a nie jedynie zaznaczona jak to ma w wielu książkach poświęconych tematyce handlu na rynkach finansowych . Jak powiedział  Perry Kaufmann „amatorzy najpierw szukają zysków, profesjonaliści – ryzyka” . Właśnie taka filozofia  przedstawiona jest w książce.

„Sukces nie zależy od systemu, a od inwestora” – twierdził Van Tharp. Takie właśnie też jest podejście autora i opisana koncepcja , w rozdziale IX. Autor  mówi jak powrócić do gry po znacznym obsunięciu kapitału. Rozdział X to swoisty mentor i coach w jednym. Autor dzieli się w nim wszystkimi aspektami sztuki inwestowania, która wytrzymała próbę czasu. Oczywiście nacisk położony jest na te aspekty, które winien posiadać inwestor. Co robić, kiedy robić i jak robić. Autor ma na względzie tutaj nade wszystko tradera, czyli najsłabsze ogniwo systemu inwestycyjnego.

Książka jest dla tych, którzy swoje decyzje inwestycyjne podejmują w oparciu o analizę techniczną i kierują się sygnałami płynącymi z narzędzi analizy technicznej. Autor tak przedstawił problem by wyeliminować jakiekolwiek formy subiektywne i by handel był obiektywny, powtarzalny i prowadził do sukcesu. To książka dla tych, którzy profesjonalnie podchodzą do rynków i chcą się z nich utrzymywać. Autor poleca prostotę w zaprezentowanym podejściu, przestrzega jednak, że regularne zarabianie na rynkach nie jest  proste. To nie jest książka dla tych, którzy chcieli by podejmować decyzje inwestycyjne w oparciu o analizę fundamentalną. Autor przechodzi nad nią do porządku dziennego.  

To podręcznik dla każdego, kto chce z sukcesem handlować instrumentami finansowymi. Nie ma specjalnie znaczenia czy ktoś zaczyna swoją przygodę z rynkami finansowymi, czy już spędził kilka lat handlując, czy jest też doświadczonym inwestorem. Każdy znajdzie dla siebie rzeczy, które wzbogacą jego warsztat inwestycyjny i poprawią skuteczność inwestycyjną. Należy mieć na uwadze, że nasz polski rynek jest nieco ułomny w stosunku do niektórych przedstawionych technik takich jak choćby krótka sprzedaż akcji, która w warunkach amerykańskich to nic trudnego, a w warunkach polskich jest jak yeti – wszyscy o niej mówią, ale nikt jej nie stosował. Polski rynek ma też przewagi, które nie posiadają rynki zachodnie, a techniki opisane w książce znakomicie się sprawdzają. I tak w USA liczba otwartych pozycji podawana jest z  dwudniowym opóźnieniem, natomiast polscy inwestorzy z rynku kontraktów terminowych mają tę informację na bieżąco. Technika inwestycyjna wykorzystująca LOP przedstawiona w książce doskonale sprawdza się na warszawskiej giełdzie papierów wartościowych. Zadziwiająca jest skuteczność i trafność na przestrzeni 20 letniej historii obrotu kontraktów opartych na WIG 20. 

To ten rodzaj książki -jak poradnik inżyniera danej specjalności – po którą inwestor sięga by przypomnieć sobie najistotniejsze rzeczy .  Specjalnością książki jest prowadzenia do sukcesów finansowych i niezależności finansowej. Pełna metafor pisana z troską by wszystkie aspekty poruszone zostały zrozumiałe i zapadły na długo w pamięć. 350 stron porządnej lektury, która nie zdezaktualizuje się nigdy bowiem mechanizmy, które kierują rynkami od powstania w XVII wieku są tak samo aktualne w XXI wieku, z bardzo prozaicznego powodu – ludzka natura jest taka sama. Nie zmieniła się od czasu najstarszych zapisków w tabliczkach glinianych Sumerów i wiedza zawarta w książce jest ponadczasowa. Polecam książkę każdemu, kto myśli o rynkach jako strumieniu pieniędzy płynącym na jego rachunek, a nie ekscytującej przygodzie bo jak twierdzi autor za luksus ekscytacji na rynku zwykle drogo się płaci bądź poważnym uszczerbkiem kapitału , bądź też bankructwem. Książka warta poświęconego jej czasu i zapłaconych pieniędzy. Wybierającym się po sukces na rynki, będzie wiele lat owocnie służyć.

Sekrety tradingu krótkoterminowego
– Larry Williams

Książka „Sekrety tradingu krótkoterminowego” Larry’ego Williams’a  to przedstawienie warsztatu oraz samej kuchni inwestycyjnej tej niekwestionowanej żywej legendy. Larry Williams to zwycięzca i rekordzista World Cup Championship of Futures Trading z wynikiem ponad 11000 proc. I choć tytuł ten zdobył w 1987r nikt jak do tej pory się do tego rekordu nie zbliżył.

Jak autor definiuje trading krótkoterminowy ? To handel z przedziale od 1 do 5 dni.

Książka ma charakter poradnika, pokazany jest sposób budowania obiektywnych systemów inwestycyjnych. Sam autor podkreśla, że jego metoda inwestowania nie musi każdemu odpowiadać lecz sam warsztat z całą pewnością może stanowić inspirację dla każdego aktywnego tradera.          

Systemy przedstawione przez autora zaczynają się od zobiektywizowania rynku, tak by nie było żadnej innej interpretacji sytuacji niż jedna. Pokazuje jak wygląda struktura rynku i jak w oparciu o nią dokonywać transakcji. Wszystkie przedstawione metody inwestycyjne, zarządzania kapitałem jak również stawiania stop losów i zarządzania ryzykiem są przetestowane, a obrazuje je ponad 80 tabel.

Koncepcje przedstawione w książce to:

• struktura rynku
• cykl oparty na zmienności oraz wybicie z progu zmienności
• efekt dnia tygodnia, miesiąca i sezonowość
• formacja smash i ukryta formacja smash
• pułapka specjalistów (fałszywe wybicie)
• formacja ups
• przeciętny ruch otwarcia PRO
• zarabianie na daytradingu
• korelacje między rynkami
• efekt przełomu miesiąca

Autor skupia się kluczowych elementach w handlu oraz prezentuje pułapki, które czyhają na inwestorów. Główny element z którym inwestor powinien sobie poradzić to lęk i chciwość. Oczywiście jest podana recepta na te słabości. Aspektom psychologicznym w książce nie ma zbyt wiele miejsca poświęconego. Widać, że autor nie ma z tym nazbyt wielkich problemów, choć zarzeka się, że owszem towarzyszą mu w handlu. Oczywiście  jest też cecha, która jest najbardziej pożądana – cierpliwość. Trading to sytuacja kiedy jest sygnał jest transakcja. W przypadkach podanych w książęce sygnały są obiektywne, składamy zlecenie przed sesją stop loss oraz wyłączamy komputer. Taką filozofię przekazuje książka, same konkrety jak w zbiorze zadań do matematyki.

Autor pokazuje tworzenie systemu , bierze skuteczność jakiegoś zagrania do tego dodaje drugą strategię, najczęściej jest to efekt dnia tygodnia. Podnosi się skuteczność, ale odbywa się to  poprzez zmniejszenie ilości transakcji. Częstokroć jest jeszcze trzeci czynnik , co rzecz jasna podnosi skuteczność systemu , ale zmniejsza ilość nietrafionych wejść. Sporo przedstawionych systemów ma skuteczność powyżej 80 proc, zdarzają się również ponad 90 proc. Oczywiście wszystko jest poparte długoletnimi testami.

Jako, że autor to osoba z olbrzymim dorobkiem w tradingu  (50 lat na rynkach w momencie pisania książki) to oczywiście akcentuje te elementy handlu, które w największym stopniu przyczyniają się do sukcesu lub porażki. Zarządzanie wielkością pozycji oraz stop loss to te kluczowe, elementy. Oczywiście to wszystko też jest poddane testom na bardzo długich szeregach czasowych.

Jest też rozdział poświęcony inwestowaniu w dłuższym horyzoncie niż 1 do 5 dni.

Reasumując by osiągnąć sukces należy poradzić sobie z z lękiem i chciwością, zarządzać odpowiednio kapitałem i ryzykiem. Traktować proces handlu – co jest często akcentowane w tej książce – jako wojnę, a nie bitwę. Należy na rynek patrzeć w długiej perspektywie, pomimo tego, że horyzont inwestycyjny autora to od jednego do pięciu dni. Filozofia, która emanuje z tej książki to cierpliwość i nie wdawanie się w bójki (metafor bokserskich jest sporo bo i sam autor był promotorem walk bokserskich).

Początkujący inwestor może być nieco zawiedziony bo nie ma tutaj truizmów, że zrób to i to a będziesz bogaty. Tutaj jest przedstawiony w namacalny sposób proces analizy oraz tego jak wiele czasu to zabiera. Autor przestrzega, że przeczytanie trzech książek sprawy nie załatwia. Trzeba wielu powtórzeń by zyski stały się powtarzalne oraz to, że trading to ciężki proces.  Oczywiście nabranie nawyków, które są niezbędne do osiągnięcia sukcesów to nie jest zadanie na miesiąc lub dwa.

Lektura tej książki to solidna podstawa do zyskownego handlu na rynkach. Nie jest to efektowna książka, tak jak trening nie jest elementem efektownym.  Żyjemy w świecie gdzie wszyscy patrzą na efekt końcowy bez zadawania pytań ile pracy trzeba włożyć by dojść do miejsca na podium. Książka pokazuje jak przeprowadzić prawidłowe przygotowanie (trening tradera) by uniknąć kosztownych błędów. Każdy średnio zaawansowany trader winien mieć taką książkę,  nawet gdy nie podziela form handlu  w przedziale od jednego do pięciu dni bo książka jest doskonałym treningiem pozwalającym ustabilizować wyniki i zrobić je powtarzalnymi. 

Day trading – Joe Ross

Fibonacci Team School jest Partnerem medialnym wydania

„Day trading” to esencja doświadczenia Joe Rossa, które było przez niego zdobywane w przeciągu pięciu dekad na międzynarodowych rynkach finansowych. Książka koncentruje się głównie na day tradingu, aczkolwiek dostarcza narzędzi i koncepcji, które z powodzeniem można wykorzystywać również w inwestowaniu pozycyjnym.


Joe Ross przedstawia stosowane przez siebie sygnały pierwszego, drugiego i trzeciego rzędu. Dokładnie je opisuje, a także tłumaczy dlaczego mają one tak duże znaczenie. Przy okazji omawiania sygnałów wejścia prezentowane są również sposoby ograniczania strat. Oprócz ochrony kapitału Ross opisuje metody identyfikowania trendu, a także w osobnym rozdziale przedstawia kompletną strategię na rynek Forex.

Przestudiowanie książki pomoże stworzyć kompletny i profesjonalny system transakcyjny, a także wskaże kierunki możliwego rozwoju oraz szanse i zagrożenia, które trader może napotkać na poszczególnych etapach swojej edukacji.

Trader VIC – Metody Mistrza Wall Street
– Victor Sperandeo

Bestseller uznany w Stanach Zjednoczonych za najlepszą książkę dotyczącą inwestowania w 1992 r.

Autor przedstawia w niej, w zwięzły i klarowny sposób, idee leżące u podstaw swych sukcesów inwestycyjnych. Są one wypadkową kilku elementów: historycznych studiów poszczególnych rynków, stosowania narzędzi analizy technicznej i fundamentalnej, elementów statystyki i rachunku prawdopodobieństwa, znajomości praw rządzących ekonomią i polityką oraz fundamentu metody Sperandeo – Teorii Dowa.

Najważniejsze zagadnienia poruszane w książce „Trader VIC”:

• Zrozumienie istoty ruchów cenowych. Teoria Dowa jako ogólna metoda przewidywania zachowań rynku.
• Trendy cenowe. Czynniki wpływające na ich powstawanie, najlepsze metody techniczne służące do określania zmian trendu jako wstępne kryterium wyboru instrumentów.
• Analiza techniczna. Linie trendu, średnie ruchome, wskaźniki siły względnej, oscylatory – ich znaczenie i zastosowanie.
• Analiza fundamentalna. Sposoby wyboru spółek i rynków.
• Prawa ekonomii. Rynek i pieniądz, efekty rządowej interwencji na rynkach, cykle koniunktury jako rezultat ekspansji kredytowej i ograniczeń wprowadzonych przez rząd.
• Zarządzanie pieniędzmi. Sposoby określania ryzyka i ograniczanie związanego z nim zaangażowania kapitału.
• Dyscyplina emocjonalna. Pojęcie sukcesu, ustalanie celów, techniki używane do uzyskania motywacji; konflikt i spirala samodestrukcji.

Victor Sperandeo – amerykański trader, komentator finansowy, autor książek o inwestowaniu. Karierę na Wall Street rozpoczął tuż po zakończeniu szkoły średniej. W wieku 25 lat założył swoją pierwszą firmę inwestycyjną, która po sześciu miesiącach działalności stała się największym dealerem opcji na świecie. Obecnie zarządza dwoma podmiotami działającymi w branży finansowej – Alpha Financial Technologies LLC oraz EAM Partners L.P.

Sperandeo specjalizuje się w inwestycjach w sektorze energetycznym i metalurgicznym. Podczas swojej niezwykle długiej historii na Wall Street inwestował nie tylko własne, ale również cudze pieniądze, w tym miliarderów, takich jak Leon Cooperman czy George Soros. Prowadząc fundusz inwestycyjny, przez osiemnaście kolejnych lat osiągał średnioroczną stopę zwrotu na poziomie 72%. Pierwszą stratę odnotował w 1990 roku. Niesamowite wyniki umożliwiły mu współpracę z wieloma bankami inwestycyjnymi: HSBC, RBS i Nomura; sprawiły, że jego opinie były wielokrotnie cytowanie w prasie branżowej, między innymi „The Wall Street Journal” i „Stock & Commodities”. Otrzymywał również liczne zaproszenia do programów telewizyjnych: CNBC, CNN i Fox. Wywiad z nim znalazł się również w popularnej książce o słynnych traderach „Mistrzowie rynków finansowych”, autorstwa Jacka Schwagera.

Powszechne uznanie zdobył, przewidując krach na amerykańskiej giełdzie z 19 października 1987 roku. Ziad Abdelnour umieścił go na liście 100 najlepszych traderów na Wall Street. Handel na giełdzie porównuje do pokera, w którym liczą się psychologia i matematyka. Jak przystało na wytrawnego tradera, zawsze gra według ustalonych przez siebie zasad i trzyma się wyznaczonego planu. Dyscyplinie emocjonalnej ufa bardziej niż inteligencji, ponieważ jego zdaniem stanowi ona podstawę osiągania sukcesów na giełdzie. Jedna z jego zasad brzmi:

„Nigdy nie kupuj tylko dlatego, że cena jest nisko i nigdy nie sprzedawaj wyłącznie dlatego, że cena jest wysoko”.

Zapraszam do gabinetu inwestora giełdowego. Przewodnik po inwestowaniu na giełdzie
– Alexander Elder

Zastanów się, ile razy, mimo zaplanowanego sposobu postępowania względem danej sytuacji na rynku, podjąłeś decyzję pod wpływem emocji? Ile razy Twój skrupulatnie przygotowany plan wyjścia z pozycji zarobionej lub stratnej nie został zrealizowany z powodu impulsu czy pod wpływem chwili?

Wiesz doskonale, że sukces w handlu na rynkach finansowych jest wypadkową kilku czynników. Niezbędny jest oczywiście właściwy sposób zarządzania kapitałem czy stosowanie odpowiedniej strategii inwestycyjnej, jednak absolutnie najważniejszym czynnikiem determinującym Twoje działania na rynku – nierzadko decydującym o ich powodzeniu – są Twoje własne emocje!

„Zapraszamy do gabinetu inwestora giełdowego” Aleksandra Eldera to pozycja obowiązkowa w bibliotece każdego inwestora!

Autor, zawodowy psychiatra oraz wieloletni inwestor, wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie dokonał dogłębnej analizy niezwykle ważnego czynnika, jakim jest rola ludzkich emocji w procesie inwestycyjnym. Bo cóż z tego, że mamy świetny plan, skoro trzymanie się jego zasad jest dla nas udręką.

Elder stworzył podręcznik, który ujmuje wszystkie aspekty handlu na rynkach od strony psychologicznej. W interesujący sposób wyjaśnia meandry sztuki inwestowania. Szkicuje pułapki, które czekają na uczestnika rynku oraz pokazuje jak sobie z nimi radzić. Lekkość prowadzonej narracji sprawia, że książka traktująca o rzeczach mądrych jest napisana w sposób przystępny i po przeczytaniu kilku stron nie skłania czytelnika do szybkiej drzemki.

Ludzie trafiający na rynek nie zdają sobie sprawy w jakie mechanizmy fizjologiczne (psychologiczne) wyposażyła nas natura oraz jakie figle płatają nam one w drodze do sukcesu. Autor podkreśla aspekt wrodzonych i nabytych we wczesnym dzieciństwie doświadczeń oraz tego, jaki wpływ wywierają one na zachowania inwestora.

Sposób w jaki Aleksander Elder podchodzi zarządzania kapitałem jest niezwykle interesujący. Nie jest to bowiem przedstawienie prostych metod matematycznych ale dokładnie, krok po kroku, przeanalizowane psychologiczne aspekty procesu inwestowania.

Pokazuje jak radzić sobie z piętnem straty i jak się go pozbyć aby w konsekwencji zacząć zarabiać. Podkreśla i docenia wartość dyscypliny . Nie są to jednak frazesy w stylu : „wierz mi dyscyplina jest najważniejsza”, wyjęte z wywiadów z najlepszymi traderami. Autor nie odmienia słowo dyscyplina w odniesieniu do tradingu przez wszystkie możliwe przypadki.

Od strony psychologicznej kładzie nacisk na aspekt emocjonalny zarówno jednostki (co zrobić, by stać się traderem sukcesu), jak również psychikę tłumu. Ostatnie zagadnienie jest wykorzystywane w zarabianiu na zbiorowych zachowaniach inwestorów.

Skoro autorem książki jest psychiatra, praktykujący na rynkach finansowych, to jak każdy lekarz nie tylko stawia diagnozę ale i znajduje rozwiązanie problemu.

W książce „Zapraszamy do gabinetu inwestora giełdowego” zamieścił receptę na wszelkie bolączki inwestora. Wytłumaczył co, jak i kiedy zrobić, aby być zdrowym i szczęśliwym, tj. zarabiającym inwestorem. Odpowiedział na pytanie co robić, by nie popaść w kłopoty? Wytłumaczył, jak zarządzać ryzykiem oraz jak zarządzać wielkością pozycji. Pokazał także odmienność i specyfikę zarówno rynków jak i instrumentów. Zwrócił uwagę na różnicę podejścia do poszczególnych klas aktywów. Zaprezentował unikatowy sposób budowania techniki zarządzania wielkością pozycji by to zarządzanie kończyło się sukcesem i jest to najbardziej wartościowy sposób jaki napotkałem w, przeczytanych przeze mnie dotychczas, ponad kilkuset książkach z dziedziny psychologii i tradingu.

Tym co jest unikalne, niepowtarzalne i co przemawia za posiadaniem tej książki jest psychologiczne podejścia do zarządzania kapitałem. Zawiera ona oryginalne spojrzenie na problemy dotykające tradera w procesie inwestowania, a jednocześnie od razu podsuwa gotowe rozwiązania owych problemów. Pozostaje więc tylko czytać, ćwiczyć i zarabiać!

Austriacka Szkoła Ekonomii dla inwestorów
– Mark Skousen

Autorem tej krótkiej, a zarazem nie zwykle wartościowej lektury jest amerykański ekonomista Mark Skousen, który poza pracą analityka znany jest przede wszystkim ze swoich książek oraz artykułów naukowych. W swoich pracach jest ewidentnym entuzjastą Austriackiej Szkoły Ekonomii, a prezentowana dziś lektura stanowi swoisty fundament wiedzy dla aktywnych inwestorów/spekulantów.

Teoria ASE (Austriackiej Szkoły Ekonomii) opiera się między innymi na tezach stawianych przez Ludwiga von Misesa, Friedricha von Hayeka oraz Josepha Schumpetera, a więc osoby, które nie były aktywnymi praktykami na rynkach kapitałowych. Mimo to w moim głębokim przekonaniu nie ma drugiej szkoły ekonomicznej, która – właśnie jak szkoła austriacka – oferowałaby tak dogłębną, poprawną i sprawdzającą się w praktyce teorię. Dlatego właśnie wśród najwybitniejszych ekspertów od Wall Street, czy menadżerów funduszy hedgingowych żadna szkoła ekonomiczna nie posiada tak wielkiej liczby zwolenników, co – właśnie – szkoła austriacka.

Tylko dla kogo tak naprawdę jest ta lektura, myślę, że nie warto kategoryzować, a rozsądniej będzie zaprezentować kilka kwestii, na które pomoże ona odpowiedzieć czytelnikowi:

• czy podążamy w kierunku szczytu koniunktury, depresji, a może czegoś pośrodku?
• czy jest możliwe przewidzieć kierunek ruchu cen akcji, surowców i walut światowych?
• czy w dłuższej perspektywie czasowej można „pobić” rynek?
• czy można zminimalizować ryzyko inwestycyjne nie ograniczając tym samym potencjału rentowności z inwestycji?
• jakie są główne impulsy wpływające na kierunek światowych gospodarek?
• analiza fundamentalna, czy analiza techniczna?
• bezpieczne aktywa – czyli jak ograniczyć skutki inflacji?

W austriackiej teorii ekonomicznej, bez cienia przesady, możemy znaleźć cenne i praktycznie użyteczne odpowiedzi na wszystkie z postawionych powyżej pytań, dlatego poznanie jej fundamentów pomoże każdemu z nas być lepszym i skuteczniejszym inwestorem.

Analiza price action: odwroty – Al Brooks

Szczegółowy przewodnik, w jaki sposób należy wykorzystywać analizę price action w celu czerpania zysków z rynkowych odwrotów.

Kluczem do osiągnięcia sukcesu jest wypracowanie skutecznego systemu i następnie jego konsekwentne realizowanie. Al Brooks tego dokonał. Poprzez uproszczenie swojego systemu transakcyjnego i skoncentrowanie się wyłącznie na 5-minutowym horyzoncie czasowym znalazł sposób na generowanie zysków niezależnie od kierunku rynku czy otoczenia ekonomicznego.

Czytaj darmowy fragment!

Dzięki rozbiciu swojego systemu na podstawowe elementy: handel w trendach, konsolidacjach i podczas odwrotów, seria trzech książek Ala Brooksa stanowi kompletne podsumowanie jego skutecznej metodologii. Analiza price action: odwroty przedstawia różne typy punktów zwrotnych mających miejsce na współczesnych rynkach, a także omawia ich charakterystykę umożliwiającą ich identyfikację. Z racji tego, że analiza price action działa we wszystkich ramach czasowych, omówione zostały techniki jej wykorzystania na wykresach jednosesyjnych, dziennych, tygodniowych oraz miesięcznych. Oprócz tego Brooks podpowiada również, jak:

• radzić sobie z dużą zmiennością oraz gwałtownymi zwrotami;
• znaleźć właściwe sposoby wykorzystania opcji w tradingu;
• panować nad emocjami związanymi z inwestowaniem.

Jeśli chce się osiągnąć korzyści, które oferują współczesne rynki, informacje przedstawione w książce “Analiza price action: odwroty” z pewnością będę pomocne.

O autorze

Al Brooks uzyskał tytuł doktora nauk medycznych na University of Chicago, jednak 30 lat temu porzucił karierę w chirurgii okulistycznej na rzecz tradingu. Sukces osiągnął, gdy opracował swoje unikalne podejście czytania wykresów cenowych, bar po barze. To zapewniło mu stałe zyski niezależnie od zmieniającego się rynku. Jest popularnym wykładowcą na MoneyShow i TradersExpo. Wykładał na czterech kontynentach, edukując tysiące traderów. Uczył również zaawansowanych technik tradingowych na Chicago Mercantile Exchange. Przez wiele lat był współautorem publikacji na temat analizy technicznej w najbardziej poczytnym pośród inwestorów indywidualnych amerykańskim magazynie „Futures Magazine”. Napisał trzy bestsellerowe na amerykańskim rynku książki poświęcone inwestowaniu.

Psychologia ryzyka – Ari Kiev

Wszystkie badania dotyczące tradingu pokazują wprost, że najistotniejszą składową udanych transakcji jest psychologia. Niestety bardzo mało jest literatury dotykających tego problemu, zdecydowana większość książek traktuje bądź o analizie bądź technice handlu.

Do rąk czytelników trafia pozycja przedstawiająca problemy mentalne jakie napotykają traderzy w swoich codziennych zmaganiach.

Jeśli mamy książkę o psychologii handlu to należy przedstawić autora książki. Arie Kiev to psychiatra, który specjalizował się początkowo w leczeniu depresji i zapobieganiu samobójstwom. W latach 70-tych XX wieku został zatrudniony przez Komitet Olimpijski USA,  jako pierwszy specjalista, który miał pracować nad motywacją sportowców. W latach 90-tych, został zatrudniony przez renomowany fundusz hedge’ingowy by przeszkolił traderów owego funduszu.

Studiował ich wzorce zachowań i pomagał przezwyciężyć przeszkody mentalne, które nie pozwalały wspiąć się na szczyt ich możliwości. Zajął się tym profesjonalnie, a sam Kiev jest autorem ponad 20 książek, opisujących wpływ psychiki na trading.

Każdy z traderów, który chce osiągnąć poziom szczytu możliwości musi opuścić strefę komfortu w której żyje. Autor pokazuje na wielu przykładach jak to osiągnąć. Kiev przedstawia problemy z którymi borykają się traderzy oraz mówi jak je pokonać i osiągnąć wyższy poziom. Okazuje się że większość trederów ma problem ze zwiększeniem ryzyka. Autor kładzie duży nacisk na problem zwiększenia ryzyka. Laikowi może się to wydać niedorzecznością. Jak to? Przecież większość bankructw tak na rynkach finansowych jak i w realnej gospodarce spowodowana jest przelewarowaniem.

Mierzenie się z takim problemem przez autora wskazuje, że nie jest to książka dla początkujących. Autor wielokrotnie podkreśla, że to problem z którym się mierzy zdecydowana większość traderów to nadmierna ostrożność i niewykorzystywanie odpowiedniego poziomu ryzyka. Okazuje się, że ryzykanci to zdecydowany margines.

Każdy z uczestników rynku zdaje sobie z 4 wyników osiąganych na rynku: duża strata, mała strata, mały zysk i duży zysk. Autor pomaga traderom  w osiąganiu dużych zysków. Nie namawia na zmianę reguł handlu bo to zbyt kosztowne. Problem do rozwiązania to jak przy sposobie handlu, który opanował trader zwiększyć zyski. Zmiana nawyków to duże wyzwanie i musi się odbywać na jakiś fundamentach, dlatego wykorzystywany jest indywidualny styl inwestowania tradera. Autor namawia do zwiększenia ryzyka w sytuacjach kiedy tradrzy mają dobry okres. 

Bywa bardzo często tak, że trader mając 75% skuteczności osiąga niesatysfakcjonujące zyski. Tutaj ze swoją koncepcją wkracza autor książki, uświadamiając że problem nie tkwi w technice handlu, a problem tkwi w samym traderze. Wrogiem nie jest rynek – bo trader sobie z nim bardzo dobrze radzi – a wrogiem jest on sam czy jak kto woli jego mentalność. Kiev podkreśla wielokrotnie, że te okresy kiedy traderowi świetnie idzie muszą być wykorzystane do maksimum, gdyż ich czas trwania jest niezwykle krótki i powinien w normalnych warunkach generować bardzo wysokie zyski. 

Kiev określa mentalne przeszkody (strach, stres, chciwość), które powodują, że handel jest mniej efektywny.  Analiza i określenie powtarzających się wzorców zachowań tradera oraz uświadomienie sobie zalet i wad strategii własnej tradera to krok w dobrą stronę. Związane to jest z niebezpieczeństwami i kosztami, które wiążą się z dalszym stosowaniem tej strategii. Uświadomienie sobie ograniczeń stosowanej strategii pozwala na ulepszenie swojego stylu handlu. Każdy z indywidualnych stylów handlu ma swoje ograniczenia. Wyjście poza te ograniczenia i minimalizacja wiążącego się z tym ryzyka jest problemem mentalnym, dlatego pomocne są rady psychiatry.

Człowiek, który pomaga przezwyciężyć własne ograniczenia mentalne i który z tym problemem mierzy się w swojej pracy od ponad 20 lat to najwłaściwsza osoba po której rady warto sięgnąć.  Zidentyfikować jakie mamy problemy , czy ryzyko na które się wystawiamy jest za duże czy za małe. Ta druga sytuacja  jest dużo częstsza. Bardzo wielu uczestników rynku ma strategię, która wynika z ich cech mentalnych np. nie lubią być w grupie osób, które twierdzą tak samo , lubią się wyróżniać. Będą próbować technik kontrariańskich. To wszystko jest związane z nieuświadomionym ryzykiem.

To książka po którą warto sięgnąć… Autor ma swoje oryginalne podejście do zagadnień rozwoju tradera. Każdą pozycję książkową traktuję jako samodzielny byt, ale ta powinna być w dwupaku z książką Williamsa – Sekrety tradingu krótkoterminowego. To jedyny taki wyróżnik jaki spotkałem do tej pory czytając książki tyczące się tematyki handlu na rynkach finansowych, przez ponad 20 lat. Te dwie pozycje pasują do siebie jak żadne inne.

The post Recenzje książek giełdowych first appeared on Fibonacci Team School.

Czy Leonardo Fibonacci był fanem muzyki fortepianowej? – tego nie wiemy, możemy jednak z całą pewnością stwierdzić, że jego praca wywarła znaczący wpływ na niejednego kompozytora. Poczynając od wyglądu fortepianowej klawiatury, kończąc na strukturze muzycznych kompozycji, liczby Fibonacciego przemycają w świat muzyki swoistą harmonię i sekwencyjny porządek. Nie trzeba być pianistą by go odkryć, ale z całą pewnością pomocna będzie natura poszukiwacza oraz dociekliwość charakteryzująca każdego dobrego tradera. Gdzie zatem szukać wspomnianych zależności?

Muzyka, podobnie jak matematyka, stanowi uniwersalny język, który pozwala nam się zrozumieć bez słów. Choć pozornie są to zupełnie odległe dziedziny w naszym życiu, okazują się mieć ze sobą więcej wspólnego niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Pozostając w weekendowym klimacie, chcielibyśmy w ramach ciekawostki przedstawić Wam, drodzy Czytelnicy, kolejne spostrzeżenia jakie udało nam się poczynić w zupełnym oderwaniu od wykresów i analiz, a oddając się jednej z najprzyjemniejszych czynności – obcowaniu z muzyką.

Dźwięki na liczbach fibo…

Każdy kto przyglądał się choć przez moment fortepianowej klawiaturze, miał okazję zorientować się  w pewnych prawidłowościach zauważalnych w jej budowie. Spoglądając na powyższe zdjęcie nietrudno zauważyć, że pianino śpiewa liczbami fibo. Osiem białych klawiszy tworzy podstawowy interwał muzyczny – oktawę (C-D-E-F-G-A-H-C). Pomiędzy nimi odnajdujemy pięć czarnych dźwięków, które wraz z białymi dają nam trzynaście tonów w oktawie. Czarne klawisze podzielone zostały na grupy po dwa i po trzy w każdej oktawie. Dominantą jest stopień piąty (na powyższym zdjęciu – G), będący jednocześnie ósmym w trzynastostopniowej skali. Stanowi on jeden z trzech głównych stopni gamy służących do budowy trójdźwięków (najprostszych akordów składających się z trzech dźwięków), tworzących tak zwaną triadę harmoniczną (trzy podstawowe trójdźwięki), która budowana jest na określonych stopniach pięciolinii (C-E-G, F-A-C, G-H-D). Są to tzw. akordy główne.

„We follow nature in composition…”

Wielu kompozytorów inspirując się sekwencją Leonarda oparło strukturę swoich utworów o konkretne wartości ciągu. Jednym z nich był pochodzący z Węgier Bela Bartók. Zafascynowany przyrodą gromadził imponujące kolekcje roślin, czy minerałów upatrując natury żywych organizmów w muzyce, która podobnie jak one, ewoluuje i rozwija się spontanicznie. Wydaje się, że naturalną dla kompozytora rzeczą była adaptacja w muzyce praw matematycznych, które jako wnikliwy obserwator dostrzegał wokół siebie. Doskonałym na to przykładem jest znajdujący się w jego dorobku utwór „Muzyka na instrumenty strunowe, perkusję i czelestę”. Kompozycja powstała w 1936 roku, na zamówienie dyrygenta Paula Sachera z okazji dziesiątej rocznicy Bazylejskiej Orkiestry Kameralnej.

Ernö Lendvai – schemat budowy utworu B. Bartóka z podziałem na poszczególne części kompozycji.

W jaki sposób Bartók stworzył swój utwór? Jego budowa oparta jest o 89 taktów, natomiast kulminacyjny moment kompozycji przypada na takt 55. Ekspozycja, czyli część rozpoczynająca, kończy się po 21 taktach. Kolejne instrumenty wchodzą w następującym porządku: altówka 1,2 – takt pierwszy, altówka 3,4 – takt piąty, wiolonczela 1,2 – takt ósmy, skrzypce 2 – takt trzynasty. Przyglądając się zapisom nutowym zauważyć można pojawiające się pojęcia „senza sord.” oraz „con sord.”. W artykulacji muzycznej „senza sordino” oraz „con sordino” oznaczają określony sposób wydobycia dźwięku przy wykorzystaniu charakterystycznego dla poszczególnych instrumentów tłumika. W utworze Bartóka tłumik dla skrzypiec zanika od taktu 34, by pojawiać się w zapisie ponownie od taktu 69.

Fragment zapisu nutowego utworu B. Bartóka – takt 34 z oznaczeniem „senza sord” dla skrzypiec.

Ponadto w utworze kolejne powtórzenia głównego tematu rozpoczynają się w odległości kwinty od siebie (jest to interwał muzyczny zawarty pomiędzy kolejnymi pięcioma stopniami skali), tworząc powtarzający się wzrastająco lub malejąco schemat dźwięków: A – E – B – F♯-… itd. oraz A – D – G – C – … itd.

Bartók nie był jedynym kompozytorem wykorzystującym zależności ciągu Fibonacciego w swojej muzyce. Również ZoltánKodály, czy znany Claoude Debussy, którzy mieli znaczny wpływ na twórczość Beli, wykorzystywali w swoich dziełach złotą proporcję. Nie sposób również nie wspomnieć o polskim kompozytorze, który w swojej twórczości posługuje się liczbami sekwencji oraz złotym podziałem. Krzysztof Meyer znany jest z takich utworów jak: „Trio klarnetowe”, „Msza”, czy „VII kwartet smyczkowy”. Już w pierwszej wspomnianej kompozycji zauważyć można matematyczną regularność wynikającą z ciągu, gdzie wszystkie instrumenty grają kolejno 21, 34, 55, 89, 144 ćwierćnut, natomiast kolejne odcinki dzieła przypisane pod fortepian liczą sobie odpowiednio 89, 55, 34, 21 oraz 12 ćwierćnut, na bazie których zbudowana jest kompozycja.

Tych kilka przykładów zilustrowanych tutaj dowodzi jak unikalną i jednocześnie wielokierunkową nauką jest matematyka. Przytoczeni kompozytorzy to jedynie przedstawiciele znacznie szerszych grup artystów zainteresowanych poszukiwaniem harmonii oraz tworzeniem w oparciu o jednolite i uniwersalne prawa występujące w naturze. Wciąż pozostaje pytanie, jak wiele z powszechnie znanych przykładów występowania magicznego ciągu Fibonacciego rodzi się w efekcie świadomego dążenia do osiągnięcia harmonicznego ładu, ile natomiast wynika z samoistnych praw natury, które wciąż obserwujemy i które nieustannie nas zaskakują?

Ile razy Wam, drodzy Czytelnicy, zdarzyło się bezwiednie liczyć płatki kwiatów, mierzyć odcinki przedmiotów codziennego użytku szukając złotej proporcji, oczami wyobraźni rysować spiralę Fibonacciego, czy szukać zależności falowych w całkowicie prozaicznych sytuacjach w życiu? Nam zdarzyło się to wielokrotnie.

Wspomniany gwiazdozbiór możemy oglądać na naszym niebie przez cały rok. Około godziny 21:00, o tej porze roku, rozciąga się na północnym – wschodzie, na wysokości około 55 stopni nad horyzontem (dla ułatwienia poszukiwań – szerokość wyciągniętej przed siebie zaciśniętej pięści to około 10 stopni na niebie). Kształtem przypomina on nieco pochyloną literę W lub M. Dlaczego jednak spośród gamy 88 konstelacji wybieramy akurat Kasjopeję?

Kierując się głęboko zakorzenionym instynktem tradera mimowolnie rysujemy kolejne odcinki pomiędzy głównymi gwiazdami. Nie potrzeba dużo czasu, by mityczna królowa, małżonka Cefeusza i matka pięknej Andromedy (to również okoliczne gwiazdozbiory) nabrała kształtów dobrze nam znanych formacji harmonicznych.

W ramach ćwiczenia proponujemy przyjrzeć się dokładnie powyższym zdjęciom i wyrysowanym odcinkom. Którą ze znanym formacji XABCD przypominam Wam Kasjopeja?

Zachęcamy do obserwacji astronomicznych i zakupów w punkcie „D” 🙂

The post Fibonacci w naturze i sztuce first appeared on Fibonacci Team School.

Po kilkumiesięcznej konsolidacji na wykresie EURUSD i styczniowej próbie wybicia w górę, fala umocnienia dolara sprowadza kurs na kolejne lokalne minima. W szerszej perspektywie (wykres tygodniowy) możemy mieć do czynienia z próbą realizacji scenariusza z formacją harmoniczną Nietoperza. W tym celu kurs EURUSD musiałby spaść o kolejne 300 pipsów i zaksięgować poziom 88.6 w okolicach 1.0830-1.0840. Historycznie patrząc są to miejsca aktywacji popytu na początku 2020 roku.

EURUSD W1

Źródło: xStation

Konsolidacja na EURJPY

Z podobną formacją harmoniczną możemy mieć do czynienia na wykresie EURJPY, kreska dzienna. Reakcja na poziom 38.2 w okolicach poziomu 130.00 miała miejsce w połowie stycznia. Od tego czasu obserwowaliśmy gwałtowne osłabienie euro względem jena a przez ostatnie kilka dni ma miejsce konsolidacja w okolicach zniesienia 78.6. Do wypełnienia układu Nietoperza brakuje zejścia w dół o kolejne 60 pipsów w okolice okrągłego psychologicznego poziomu 128.00. Jest tam również zniesienie zewnętrzne 127.2 ostatniej korekty wzrostowej i prawe ramię potencjalnej formacji odwróconej głowy z ramionami.

EURJPY D1

Źródło: xStation

The post Czy euro wypełni formacje harmoniczne? first appeared on Fibonacci Team School.

Od około dwóch tygodni trwa systematyczne umacnianie się dolara amerykańskiego (USD) wobec złotówki (PLN). Na wykresie pary USDPLN w interwale H4 widoczna jest sekwencja wzrostowa czyli położone coraz wyżej kolejny szczyty i dołki. Aby ten trend został utrzymany, popyt powinien uruchomić się w okolicach 4.033, czyli na klastrze trzech mierzeń:

– zniesienia 38.2%

– układu OneToOne na największej korekcie spadkowej

– wydłużenie FE161.8 ostatniej korekty spadkowej

Kolejny ciekawy pod względem technicznym poziom to klaster dwóch mierzeń wewnętrznych 50 i 61.8, dodatkowo wzmocniony wydłużeniem FE161.8 na największej korekcie spadkowej w obecnym trendzie (ok. 4.007-4.008).

USDPLN H4

Źródło: xStation

Czy będzie atak na 1.2900 na USDCAD?

Na wykresie dziennym dolara amerykańskiego do kanadyjskiego (USDCAD) obecnie mamy do czynienia z retestem linii szyi formacji głowy z ramionami. Wtorkowa świeca dzienna ma kształt doji czyli oznacza niezdecydowanie, wyczekiwanie. Dopiero trwałe przebicie poziomu oporu 1.2640-1.2650 może dać szansę bykom na dotarcie do głębszych zniesień Fibo. W okolicach mierzenia 78.6 (ok. 1.2850) doszłoby do wypełnienia formacji Leonardo, natomiast reakcja na poziom 88.6 (ok. 1.2900) oznaczałaby wypełnienie układu Nietoperza. Cała szeroka strefa oporu znajduje się na wysokości wcześniejszych poziomów reakcji ceny (czerwone strzałki na wykresie).

USDCAD D1

Źródło: xStation

The post Czy wzrosty na dolarze zostaną utrzymane? first appeared on Fibonacci Team School.